ITI চিলাই প্ৰযুক্তি (Sewing Technology) ট্ৰেডৰ পাঠ্যক্ৰম

ITI চিলাই প্ৰযুক্তি (Sewing Technology) হৈছে CTS (Craftsmen Training Scheme)-ৰ অধীনত NCVT-ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এক বছৰীয়া বৃত্তিমূলক প্ৰশিক্ষণ পাঠ্যক্ৰম। ইয়াত চিলাই মেচিন পৰিচালনা, পোছাক চিলাই, মৌলিক মেৰামতি আৰু পোছাকৰ পৰিৱৰ্তন আদি দক্ষতা শিকোৱা হয়। এই প্ৰশিক্ষণত তাত্ত্বিক জ্ঞান, ব্যৱহাৰিক চিলাই প্ৰশিক্ষণ আৰু নিয়োগযোগ্যতা দক্ষতাৰ প্ৰশিক্ষণ অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰা প্ৰাৰ্থীসকলে Sewing Machine Operator, Tailor, Garment Production Assistant আদি পদত বস্ত্ৰ উদ্যোগ, গাৰ্মেণ্ট কাৰখানা বা স্ব-নিয়োজনৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰিব পাৰে।

পাঠ্যক্ৰমৰ সাৰাংশ

• সময়সীমা: ১ বছৰ (২টা ছেমিষ্টাৰ, প্ৰতিটো ৬ মাহ)
• NSQF স্তৰ: স্তৰ ৪
• শৈক্ষিক অৰ্হতা: ন্যূনতম দশম শ্ৰেণী উত্তীৰ্ণ বা সমতুল্য অৰ্হতা
• উদ্দেশ্য: চিলাইৰ কৌশল, পোছাক নিৰ্মাণ আৰু চিলাই মেচিনৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰি উন্নত মানৰ পোছাক প্ৰস্তুত কৰা আৰু বজাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলক সক্ষম কৰা।

বিস্তৃত পাঠ্যক্ৰমৰ বিভাজন

ট্ৰেড থিয়ৰি – ছেমিষ্টাৰ ১

• চিলাই প্ৰযুক্তিৰ পৰিচয়: চিলাই আৰু গাৰ্মেণ্ট উদ্যোগৰ পৰিচয়; দৰ্জীৰ ভূমিকা আৰু দায়িত্ব; কপাহ, ৰেচম, ঊল আৰু কৃত্ৰিম কাপোৰৰ বৈশিষ্ট্য আৰু ব্যৱহাৰ।
• চিলাইৰ সঁজুলি আৰু যন্ত্ৰপাতি: মেনুৱেল, বৈদ্যুতিক আৰু ঔদ্যোগিক চিলাই মেচিন, ইয়াৰ অংশ আৰু কাৰ্য; বেজী, সূতা, কেঁচী, জোখৰ ফিতা আৰু পিন; ৰক্ষণাবেক্ষণ, তেল দিয়া, পৰিষ্কাৰ কৰা আৰু ত্ৰুটি নিৰ্ণয়।
• মৌলিক চিলাইৰ কৌশল: হাতেৰে কৰা Running Stitch, Backstitch আৰু Hemming; মেচিনৰ Straight Stitch, Zigzag আৰু Overlock Stitch; Plain Seam, French Seam আৰু Edge Finishing।
• জোখ-মাখ আৰু Pattern Making: বুকু, কঁকাল, নিতম্ব আৰু পোছাকৰ দৈৰ্ঘ্যৰ জোখ লোৱা; Bodice, Skirt আৰু Sleeve Pattern প্ৰস্তুত কৰা; কাপোৰৰ Cutting Layout, Marking আৰু Seam Allowance।
• সুৰক্ষা আৰু পৰিচ্ছন্নতা: বেজী, মেচিন আৰু বৈদ্যুতিক সঁজুলি ব্যৱহাৰৰ সময়ত কৰ্মস্থলীৰ সুৰক্ষা; পৰিষ্কাৰ হাত আৰু কৰ্মৰ পোছাকসহ ব্যক্তিগত পৰিচ্ছন্নতা; সঠিক ভংগী আৰু কৰ্মপদ্ধতি।

ট্ৰেড থিয়ৰি – ছেমিষ্টাৰ ২

• উন্নত চিলাইৰ কৌশল: Shirt, Trouser, Dress আৰু Kurta প্ৰস্তুত কৰা; Collar, Cuff, Pocket আৰু Zipper সংযোগ কৰা; পোছাকৰ আকাৰ সলনি কৰা, মেৰামতি, Patch লগোৱা আৰু ফটা অংশ ঠিক কৰা।
• Garment Construction: শিশু, মহিলা আৰু পুৰুষৰ পোছাক; Hemming, Binding আৰু Buttonholes আদি Finishing কাম; চিলাই, Fit আৰু Finishing-ৰ Quality Control।
• Textile Knowledge: কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰা, ধোৱা, ইস্ত্ৰী কৰা আৰু Shrinkage; দাগ, ফটা আৰু Weaving Faults; উপযুক্ত সূতা আৰু বেজী নিৰ্বাচন কৰা।
• চিলাই মেচিনৰ পৰিচালনা: ঔদ্যোগিক চিলাই মেচিনৰ গতি আৰু Threading; Buttonholer, Zipper Foot আৰু Embroidery Foot ব্যৱহাৰ; Preventive Maintenance আৰু সৰু মেৰামতি।
• পেছাগত দক্ষতা: Time Management; Tailoring Unit বা Boutique আৰম্ভ কৰাৰ বাবে Entrepreneurship; Custom আৰু Ready-made পোছাকৰ বজাৰ প্ৰৱণতা।

ট্ৰেড প্ৰেক্টিকেল – ছেমিষ্টাৰ ১

• মৌলিক চিলাইৰ অনুশীলন: হাতেৰে চিলাইৰ বিভিন্ন পদ্ধতি; মেচিনেৰে Straight আৰু Zigzag Stitch; বিভিন্ন ধৰণৰ Seam।
• Pattern আৰু Cutting: শৰীৰৰ জোখ লোৱা; Apron আৰু Top-ৰ দৰে সাধাৰণ পোছাকৰ Pattern প্ৰস্তুত কৰা; Apron আৰু Pillow Cover প্ৰস্তুত কৰা।
• মেচিন পৰিচালনা: মেচিনত সূতা লগোৱা আৰু মেচিন প্ৰস্তুত কৰা; Thread Tension আৰু Stitch Length সামঞ্জস্য কৰা; মেচিন পৰিষ্কাৰ কৰি তেল দিয়া।
• Project Work: Skirt বা Shirt-ৰ দৰে সাধাৰণ পোছাক প্ৰস্তুত কৰা; জোখ-মাখ, Pattern আৰু প্ৰস্তুতকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া নথিভুক্ত কৰা।

ট্ৰেড প্ৰেক্টিকেল – ছেমিষ্টাৰ ২

• উন্নত চিলাই: সম্পূৰ্ণ Shirt, Trouser বা Dress প্ৰস্তুত কৰা; Collar, Cuff আৰু Zipper সংযোগ কৰা; পোছাকৰ দৈৰ্ঘ্য কমোৱা আৰু আকাৰ সলনি কৰা।
• Garment Finishing: Buttonholes আৰু Buttons সংযোগ কৰা; Hemming আৰু Binding; চিলাইৰ মান, Alignment আৰু Fit পৰীক্ষা কৰা।
• ঔদ্যোগিক মেচিনৰ অনুশীলন: বৃহৎ পৰিমাণত চিলাই কৰা; Buttonholer আৰু Zipper Foot আদি বিশেষ Attachments ব্যৱহাৰ কৰা; Needle Breakage আৰু Thread Jam আদি সৰু ত্ৰুটি ঠিক কৰা।
• Project Work: Kurta-Pajama বা Dress-ৰ দৰে সম্পূৰ্ণ Garment Set প্ৰস্তুত কৰা; উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়া আৰু Quality Checks সম্পৰ্কে প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰা।

Workshop Calculation and Science

ছেমিষ্টাৰ ১

• কাপোৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু Seam Allowance গণনা কৰাৰ বাবে মৌলিক গণিত।
• Inches-ক Centimeters-লৈ আৰু Yardage-ক প্ৰয়োজনীয় জোখলৈ ৰূপান্তৰ কৰা।
• Pattern প্ৰস্তুত কৰাত Geometry আৰু Angles ব্যৱহাৰ কৰা।

ছেমিষ্টাৰ ২

• পোছাক প্ৰস্তুতৰ খৰচ আৰু Production Time অনুমান কৰা।
• কাপোৰৰ Shrinkage আৰু Thread Tension-ৰ সৈতে জড়িত মৌলিক Physics।
• কাপোৰৰ অপচয় কমাবলৈ উপযুক্ত Fabric Layout প্ৰস্তুত কৰা।

Engineering Drawing

ছেমিষ্টাৰ ১

• Basic Bodice, Sleeve আৰু Skirt Pattern-ৰ স্কেচ প্ৰস্তুত কৰা।

ছেমিষ্টাৰ ২

• Garment Construction-ৰ বাবে বিশদ Construction Diagram প্ৰস্তুত কৰা।

Employability Skills

ছেমিষ্টাৰ ১

• গ্ৰাহক আৰু Suppliers-ৰ সৈতে ফলপ্ৰসূভাৱে যোগাযোগ কৰা।
• Time Management।
• Orders আৰু Measurements ৰেকৰ্ড কৰাৰ বাবে মৌলিক IT Skills।

ছেমিষ্টাৰ ২

• সৰু Tailoring Business বা Boutique আৰম্ভ কৰাৰ বাবে Entrepreneurship Skills।
• Production Units-ত Teamwork-ৰ সৈতে কাম কৰা।
• Garment Industry-ৰ চাকৰিৰ বাবে Interview Preparation।

মূল্যায়ন আৰু প্ৰমাণপত্ৰ

• প্ৰতিটো ছেমিষ্টাৰৰ শেষত Theory আৰু Practical Examinations অনুষ্ঠিত কৰা হ’ব।
• সফলভাৱে প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰা প্ৰাৰ্থীসকলক NCVT-ৰ দ্বাৰা National Trade Certificate (NTC) প্ৰদান কৰা হ’ব। এই প্ৰমাণপত্ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃত।
• Evaluation-ত চিলাইৰ দক্ষতা, Garment Quality, তাত্ত্বিক জ্ঞান আৰু Project Work অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব।

কেৰিয়াৰৰ সুযোগ

• Garment Factories, Textile Units আৰু Fashion Houses-ত Sewing Machine Operator, Tailor আৰু Production Assistant হিচাপে চাকৰিৰ সুযোগ।
• Tailoring Shop বা Boutique আৰম্ভ কৰি Self-employment কৰাৰ সুযোগ।
• Fashion Designing, Garment Technology বা Textile Design আদি ক্ষেত্ৰত Diploma-সহ উচ্চ শিক্ষা অব্যাহত ৰাখিব পাৰি।

টোকা

• এই পাঠ্যক্ৰমটো শেহতীয়া NCVT Guidelines-ৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। অৱশ্যে, প্ৰতিষ্ঠান আৰু ৰাজ্য অনুসৰি পাঠ্যক্ৰমত কিছু পৰিৱৰ্তন থাকিব পাৰে।
• পাঠ্যক্ৰমৰ শেহতীয়া সংস্কৰণৰ বাবে DGT-ৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট dgt.gov.in বা আপোনাৰ স্থানীয় ITI-ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰক।