લેબોરેટરી સહાયક (કેમિકલ પ્લાન્ટ)

આઈટીઆઈ "લેબોરેટરી સહાયક (કેમિકલ પ્લાન્ટ)" અભ્યાસક્રમ (ગુજરાતી)

કોર્સ પરિચય

• ટ્રેડ નામ: લેબોરેટરી સહાયક (કેમિકલ પ્લાન્ટ)
• સમયગાળો: 2 વર્ષ (4 સેમેસ્ટર)
• NSQF સ્તર: સ્તર 5
• પાત્રતા: વિજ્ઞાન અને ગણિત સાથે 10મી પાસ
• ઉદ્દેશ્ય: ઉમેદવારોને રાસાયણિક અને ભૌતિક વિશ્લેષણ કરવું, લેબોરેટરી સાધનોનો ઉપયોગ, દ્રાવણ તૈયાર કરવું અને કેમિકલ પ્લાન્ટ લેબમાં સલામતી જાળવવા માટે તાલીમ આપવી, જેથી તેઓ લેબ સહાયક, કેમિકલ ટેકનિશિયન અથવા ગુણવત્તા નિયંત્રણ વિશ્લેષક તરીકે કામ કરી શકે અથવા પોતાનો લેબ વ્યવસાય શરૂ કરી શકે.
• પ્રમાણપત્ર: NCVT દ્વારા નેશનલ ટ્રેડ સર્ટિફિકેટ (NTC)

વિગતવાર અભ્યાસક્રમ

સેમેસ્ટર 1

ટ્રેડ થિયરી

• કેમિકલ લેબોરેટરી પરિચય: લેબ સહાયકની ભૂમિકા, કેમિકલ પ્લાન્ટના પ્રકારો, લેબના કાર્ય.
• સલામતી પ્રથા: કેમિકલ હેન્ડલિંગ, PPE, અગ્નિશામક, MSDS, પ્રાથમિક સારવાર.
• મૂળભૂત રસાયણશાસ્ત્ર: પરમાણુ રચના, પિરિયોડિક ટેબલ, એસિડ, બેઝ, ક્ષાર.
• લેબ સાધનો: બ્યુરેટ, પાઇપેટ, બેલેન્સ, થર્મોમીટર.
• દ્રાવણ તૈયાર કરવું: મોલારિટી, નોર્માલિટી.
• ભૌતિક પરિમાણો: ઘનતા, સ્નિગ્ધતા.
• ઇજનેરી ડ્રોઇંગ

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• સલામતી અભ્યાસ
• સાધનોનો ઉપયોગ
• દ્રાવણ તૈયાર કરવું
• માપન
• ટાઇટ્રેશન
• ડેટા રેકોર્ડિંગ
• પ્રોજેક્ટ કામ

કલાક: થિયરી: 160 કલાક | પ્રેક્ટિકલ: 240 કલાક

સેમેસ્ટર 2

ટ્રેડ થિયરી

• ગુણાત્મક વિશ્લેષણ
• પરિમાણાત્મક વિશ્લેષણ
• રસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ
• લેબ ટેક્નિક્સ
• પાણીનું વિશ્લેષણ
• સાધનોનું જ્ઞાન
• ગણતરી

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• ટેસ્ટિંગ
• ટાઇટ્રેશન
• ડિસ્ટિલેશન
• પાણી પરીક્ષણ
• સાધનોનો ઉપયોગ
• પ્રતિક્રિયા અભ્યાસ
• પ્રોજેક્ટ

કલાક: થિયરી: 160 કલાક | પ્રેક્ટિકલ: 240 કલાક

સેમેસ્ટર 3

ટ્રેડ થિયરી

• સજીવ રસાયણશાસ્ત્ર
• અદ્યતન સાધનો
• તાપ વિશ્લેષણ
• ઇલેક્ટ્રોકેમિસ્ટ્રી
• ગુણવત્તા નિયંત્રણ
• પર્યાવરણ રસાયણશાસ્ત્ર
• રખાવટ

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• ટેસ્ટ
• સાધનો વિશ્લેષણ
• પ્રયોગો
• ઇલેક્ટ્રિકલ ટેસ્ટ
• વેસ્ટ વિશ્લેષણ
• ગુણવત્તા ચકાસણી
• પ્રોજેક્ટ

કલાક: થિયરી: 160 કલાક | પ્રેક્ટિકલ: 240 કલાક

સેમેસ્ટર 4

ટ્રેડ થિયરી

• ઉદ્યોગ પ્રક્રિયા
• અદ્યતન વિશ્લેષણ
• ડેટા મેનેજમેન્ટ
• સમસ્યા ઉકેલ
• ઉદ્યોગસાહસિકતા
• સલામતી નિયમો
• નવી ટેકનોલોજી

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• સિમ્યુલેશન
• વિશ્લેષણ
• ડેટા એન્ટ્રી
• સમસ્યા ઉકેલ
• ફીલ્ડ ટ્રેનિંગ
• સલામતી ઓડિટ
• પ્રોજેક્ટ

કલાક: થિયરી: 160 કલાક | પ્રેક્ટિકલ: 240 કલાક

મૂલ્યાંકન અને પ્રમાણપત્ર

• પરીક્ષા: લખિત અને પ્રેક્ટિકલ
• મૂલ્યાંકન માપદંડ: ચોકસાઈ, સલામતી, રિપોર્ટ
• પ્રમાણપત્ર: NCVT NTC

કારકિર્દી તક

• નોકરી: લેબ સહાયક, કેમિકલ ટેકનિશિયન
• સ્વરોજગાર: લેબ સેવા
• આગળનું અભ્યાસ: ડિપ્લોમા, સર્ટિફિકેશન