इन्स्ट्रुमेंट मेकॅनिक (केमिकल प्लांट)

आयटीआय "इन्स्ट्रुमेंट मेकॅनिक (केमिकल प्लांट)" ट्रेड अभ्यासक्रम

कोर्सचा आढावा

• ट्रेड नाव: इन्स्ट्रुमेंट मेकॅनिक (केमिकल प्लांट)
• कालावधी: २ वर्षे (४ सेमिस्टर)
• NSQF स्तर: स्तर ५
• पात्रता: विज्ञान आणि गणितासह किमान १०वी उत्तीर्ण
• उद्दिष्ट: केमिकल प्लांटसाठी इन्स्ट्रुमेंटेशन सिस्टीम्सचे इंस्टॉलेशन, कॅलिब्रेशन, टेस्टिंग आणि देखभाल यामध्ये प्रशिक्षण देणे, ज्यामुळे प्रशिक्षणार्थी इन्स्ट्रुमेंटेशन तंत्रज्ञ, प्रोसेस तंत्रज्ञ किंवा देखभाल मेकॅनिक म्हणून काम करू शकतात किंवा कॅलिब्रेशन सेवांमध्ये स्वयंरोजगार करू शकतात.
• प्रमाणपत्र: NCVT द्वारे नॅशनल ट्रेड सर्टिफिकेट (NTC)

सविस्तर अभ्यासक्रम

सेमिस्टर १

ट्रेड थिअरी

• इन्स्ट्रुमेंटेशनची ओळख: केमिकल प्लांटमध्ये इन्स्ट्रुमेंटेशनची भूमिका, उपकरणांचे प्रकार, प्रोसेस कंट्रोलची मूलतत्त्वे.
• सुरक्षा आणि पर्यावरण: अग्निशामक, PPE, रासायनिक धोके, प्राथमिक उपचार, पर्यावरण नियम.
• ट्रेड टूल्स: मल्टीमीटर, ऑसिलोस्कोप, कॅलिब्रेटर, प्रेशर गेज.
• मूलभूत रसायनशास्त्र आणि भौतिकशास्त्र: pH, कंडक्टिव्हिटी, टायट्रेशन.
• वर्कशॉप प्रॅक्टिस: मोजमाप, ड्रिलिंग, थ्रेडिंग.
• इलेक्ट्रिकल बेसिक्स: ओहमचा नियम, AC/DC.
• प्रोसेस पॅरामीटर्स: दाब, तापमान, प्रवाह, स्तर.

ट्रेड प्रॅक्टिकल

• सुरक्षा प्रशिक्षण
• साधनांचा वापर
• केमिस्ट्री लॅब काम
• वर्कशॉप काम
• इलेक्ट्रिकल प्रॅक्टिस
• इन्स्ट्रुमेंट ओळख
• प्रोजेक्ट काम

सेमिस्टर २

ट्रेड थिअरी

• प्रेशर मोजमाप
• तापमान मोजमाप
• फ्लो मोजमाप
• लेव्हल मोजमाप
• ट्रान्समीटर
• वाल्व आणि अॅक्च्युएटर
• इंजिनिअरिंग ड्रॉइंग

ट्रेड प्रॅक्टिकल

• प्रेशर कॅलिब्रेशन
• तापमान कॅलिब्रेशन
• फ्लो प्रयोग
• लेव्हल सेटअप
• ट्रान्समीटर टेस्टिंग
• वाल्व मेंटेनन्स
• प्रोजेक्ट काम

सेमिस्टर ३

• रेकॉर्डर आणि कंट्रोलर
• PLC मूलतत्त्वे
• प्रोसेस कंट्रोल
• ट्रबलशूटिंग
• केमिकल प्लांट उपकरणे

सेमिस्टर ४

• SCADA आणि DCS
• फिल्डबस सिस्टीम
• मेंटेनन्स पद्धती
• उद्योजकता
• इंडस्ट्री ट्रेंड्स

मूल्यांकन आणि प्रमाणपत्र

• सेमिस्टर आधारित परीक्षा
• प्रात्यक्षिक मूल्यांकन
• NCVT प्रमाणपत्र

करिअर संधी

• इन्स्ट्रुमेंटेशन तंत्रज्ञ
• प्रोसेस तंत्रज्ञ
• मेंटेनन्स मेकॅनिक
• स्वयंरोजगार