iti
16 March 2026
ITI "ड्रेस मेकिंग" ट्रेड अभ्यासक्रम
ITI "ड्रेस मेकिंग" हा क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम (CTS) अंतर्गत एक वर्षाचा व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे, जो नॅशनल कौन्सिल फॉर व्होकेशनल ट्रेनिंग (NCVT) द्वारे संचलित केला जातो. या कोर्समध्ये प्रशिक्षणार्थींना कपड्यांचे डिझाइन करणे, माप घेणे, कापणे, शिवणे आणि तयार कपड्यांना अंतिम स्वरूप देण्याची कौशल्ये शिकवली जातात. या प्रशिक्षणात विशेषतः महिलांचे आणि मुलांचे कपडे तयार करण्यावर भर दिला जातो. अभ्यासक्रमामध्ये सैद्धांतिक ज्ञान, प्रात्यक्षिक ड्रेस-मेकिंग कौशल्ये आणि रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण यांचा समावेश आहे, ज्यामुळे विद्यार्थी बुटीक, गारमेंट कारखाने किंवा स्वयंरोजगाराद्वारे ड्रेसमेकर, टेलर किंवा गारमेंट उत्पादन सहाय्यक म्हणून काम करू शकतात.
कोर्सचा आढावा
- कालावधी: 1 वर्ष (2 सेमिस्टर, प्रत्येक 6 महिने)
- NSQF स्तर: स्तर 4
- पात्रता: किमान 10 वी उत्तीर्ण (किंवा समतुल्य)
- उद्दिष्ट: ड्रेस-मेकिंग तंत्र, पॅटर्न ड्राफ्टिंग आणि गारमेंट कन्स्ट्रक्शनचे प्रशिक्षण देऊन बाजारपेठ आणि ग्राहकांच्या गरजेनुसार उच्च दर्जाचे कपडे तयार करणे.
सविस्तर अभ्यासक्रम विभाग
1. ट्रेड थिअरी (सैद्धांतिक ज्ञान)
ड्रेस मेकिंग आणि गारमेंट कन्स्ट्रक्शनच्या मूलभूत संकल्पनांचा समावेश आहे.
- सेमिस्टर 1
- ड्रेस मेकिंगची ओळख
- ड्रेस-मेकिंग उद्योगाचा आढावा: संधी आणि कार्यक्षेत्र.
- ड्रेसमेकरची भूमिका: डिझाइन, शिवणकाम आणि ग्राहक सल्लामसलत.
- कपड्यांचे प्रकार: महिलांचे कपडे (साडी ब्लाऊज, सलवार कमीज), मुलांचे कपडे.
- साधने आणि उपकरणे
- शिवण मशीन: घरगुती आणि औद्योगिक – भाग, कार्य आणि धागा बसवणे.
- साधने: मोजपट्टी, कात्री, पिन, सुई, खडू आणि स्केल.
- देखभाल: मशीन साफ करणे, तेल घालणे आणि समस्या निवारण.
- कापड आणि साहित्य
- कापडाचे प्रकार: कापूस, रेशीम, शिफॉन, डेनिम – गुणधर्म आणि उपयोग.
- कापड निवड: ड्रेस, ब्लाऊज आणि स्कर्टसाठी योग्य कापड.
- अॅक्सेसरीज: बटणे, झिपर, लेस आणि एम्ब्रॉयडरी धागे.
- मोजमाप आणि पॅटर्न तयार करणे
- शरीराचे मोजमाप: बस्ट, कंबर, हिप, खांदे आणि हाताची लांबी.
- पॅटर्न ड्राफ्टिंग: बोडिस, स्कर्ट, स्लीव्ह आणि कॉलर.
- पॅटर्न लेआउट: मार्किंग, कटिंग आणि कापडाचा अपव्यय कमी करणे.
- मूलभूत शिवण तंत्र
- हाताने शिवण: रनिंग स्टिच, हेमिंग, बॅकस्टिच आणि बटणहोल स्टिच.
- मशीन शिवण: स्ट्रेट स्टिच, झिगझॅग आणि सीम फिनिशिंग.
- सीमचे प्रकार: प्लेन, फ्रेंच आणि फ्लॅट-फेल सीम.
- सुरक्षा आणि स्वच्छता
- कार्यस्थळ सुरक्षा: सुई, कात्री आणि शिवण मशीन हाताळणे.
- वैयक्तिक स्वच्छता: स्वच्छ कपडे आणि हात धुणे.
- योग्य बसण्याची पद्धत: दीर्घ काळ शिवणकाम करताना योग्य पोश्चर ठेवणे.
- ड्रेस मेकिंगची ओळख
मूल्यांकन आणि प्रमाणपत्र
- परीक्षा: प्रत्येक सेमिस्टरमध्ये सैद्धांतिक आणि प्रात्यक्षिक परीक्षा घेतल्या जातात.
- प्रमाणपत्र: यशस्वी उमेदवारांना NCVT कडून नॅशनल ट्रेड सर्टिफिकेट (NTC) मिळते.
- मूल्यांकन: ड्रेस-मेकिंग कौशल्ये, कपड्यांची गुणवत्ता, सैद्धांतिक ज्ञान आणि प्रोजेक्ट कामावर आधारित मूल्यांकन.
करिअरच्या संधी
- नोकरी: ड्रेसमेकर, टेलर, बुटीक किंवा गारमेंट फॅक्टरीमध्ये प्रोडक्शन सहाय्यक.
- स्वयंरोजगार: ड्रेस-मेकिंग दुकान, बुटीक किंवा फ्रीलान्स टेलरिंग सेवा सुरू करणे.
- पुढील शिक्षण: फॅशन डिझायनिंग, गारमेंट टेक्नॉलॉजी किंवा कॉस्ट्यूम डिझाइनमध्ये डिप्लोमा.
टीप
- हा अभ्यासक्रम NCVT च्या नवीनतम मार्गदर्शक तत्त्वांशी सुसंगत आहे आणि संस्था किंवा राज्याच्या आवश्यकतेनुसार थोडा बदल होऊ शकतो.
- सर्वात अद्ययावत माहितीकरिता Directorate General of Training (DGT) ची वेबसाइट पाहा किंवा जवळच्या ITI संस्थेशी संपर्क साधा.
Trade Type
- 781 views