अटेन्डेन्ट अपरेटर (केमिकल प्लान्ट) – CTS पाठ्यक्रम

अटेन्डेन्ट अपरेटर (केमिकल प्लान्ट) – CTS पाठ्यक्रम

“Attendant Operator (Chemical Plant)” ITI ट्रेडको पाठ्यक्रम तल प्रस्तुत गरिएको छ। यो National Council for Vocational Training (NCVT) अन्तर्गत Craftsmen Training Scheme (CTS) अनुसार सञ्चालन हुने २ वर्षे तालिम हो। यस कोर्सको उद्देश्य विद्यार्थीहरूलाई केमिकल प्लान्टका उपकरण सञ्चालन, मर्मत–सम्भार तथा सुरक्षाका विषयमा दक्ष बनाउनु हो।

यस पाठ्यक्रममा Trade Theory, Trade Practical, Workshop Calculation and Science, Engineering Drawing र Employability Skills समावेश छन्।

१. ट्रेड थ्योरी (Trade Theory)

यस खण्डमा केमिकल प्लान्ट सञ्चालन, सुरक्षा तथा उपकरणसम्बन्धी सैद्धान्तिक ज्ञान प्रदान गरिन्छ।

पहिलो वर्ष (Year 1)

• केमिकल प्लान्ट सञ्चालनको परिचय
  • रासायनिक उद्योगमा Attendant Operator को भूमिका
  • केमिकल प्रक्रिया र युनिट अपरेसनको आधारभूत जानकारी
• सुरक्षा तथा वातावरण
  • सुरक्षा सावधानी, PPE र आगो निभाउने उपकरणको प्रयोग
  • खतरनाक रसायनको सुरक्षित ह्यान्डलिङ र MSDS को जानकारी
  • प्राथमिक उपचार र आपतकालीन प्रक्रिया
• आधारभूत रसायन र भौतिक विज्ञान
  • ठोस, तरल र ग्यासका गुणहरू
  • चाप, तापक्रम र प्रवाहको अवधारणा
• केमिकल प्लान्ट उपकरण
  • पम्प, भल्भ, कम्प्रेसर र हीट एक्सचेन्जरको प्रयोग
  • रियाक्टर, डिस्टिलेसन स्तम्भ र फिल्टरको परिचय
• युनिट अपरेसन
  • फ्लुइड फ्लो, हीट ट्रान्सफर र मास ट्रान्सफर
  • ग्राइन्डिङ, मिक्सिङ र सेपरेसन प्रक्रिया

दोस्रो वर्ष (Year 2)

• उन्नत केमिकल प्रक्रिया
  • अटोक्लेव, अमोनिया प्लान्ट र एसिड प्लान्ट सञ्चालन
  • फिल्ट्रेसन, एक्स्ट्र्याक्सन र ड्राइङ प्रक्रिया
• इन्स्ट्रुमेन्टेसन र कन्ट्रोल
  • तापक्रम, चाप र फ्लो मिटर पढ्ने
  • प्रोसेस कन्ट्रोल र अटोमेसनको आधार
• मर्मत–सम्भार र समस्या समाधान
  • उपकरणको नियमित जाँच
  • समस्या पहिचान गरी रिपोर्ट गर्ने
• गुणस्तर नियन्त्रण
  • उत्पादनको गुणस्तर कायम राख्ने महत्व
  • केमिकल उत्पादनको आधारभूत परीक्षण
• औद्योगिक प्रयोग
  • मल, औषधि र पेट्रोकेमिकल उद्योगको परिचय
  • फोहोर व्यवस्थापन र वातावरणीय नियम

२. ट्रेड प्र्याक्टिकल (Trade Practical)

पहिलो वर्ष

• ह्याकस, मार्किङ, फाइलिङ, ड्रिलिङ र ट्यापिङ अभ्यास
• पम्प, कम्प्रेसर र भल्भ सञ्चालन
• PPE र आगो निभाउने उपकरणको प्रयोग
• रसायनको सुरक्षित प्रयोग र निस्कासन
• प्रयोगशाला परीक्षण (घनत्व, क्वथनांक)

दोस्रो वर्ष

• अटोक्लेव, फिल्टर प्रेस र सेन्ट्रिफ्युज सञ्चालन
• चाप, तापक्रम र प्रवाह नियन्त्रण
• सामान्य मर्मत–सम्भार कार्य
• सानो केमिकल प्रक्रिया परियोजना

३. वर्कशप क्याल्कुलेसन र साइन्स

• युनिट रूपान्तरण, प्रतिशत र अनुपात
• प्रवाह दर, चाप र आयतन गणना
• हीट ट्रान्सफर र फ्लुइड मेकानिक्स

४. इन्जिनियरिङ ड्रइङ

• रेखा, कोण र साधारण आकृति कोर्ने
• केमिकल प्लान्टका प्रतीक र नोटेसन
• पाइपिङ लेआउट र प्रोसेस डाइग्राम

५. एम्प्लोयबिलिटी स्किल्स

• रिपोर्ट लेखन र सञ्चार सीप
• समय व्यवस्थापन र टोली कार्य
• समस्या समाधान क्षमता

कोर्स अवलोकन

• अवधि: २ वर्ष (४ सेमेस्टर)
• योग्यता: विज्ञान र गणितसहित १० कक्षा उत्तीर्ण
• उद्देश्य: केमिकल प्लान्ट सञ्चालन र सुरक्षामा दक्ष जनशक्ति तयार पार्नु

यो पाठ्यक्रम NCVT फ्रेमवर्क अनुसार तयार गरिएको हो। राज्य वा ITI अनुसार केही भिन्नता हुन सक्छ। नवीनतम जानकारीका लागि DGT वेबसाइट वा स्थानीय ITI सँग सम्पर्क गर्नुहोस्।