Fruit and Vegetable Processor CTS ITI Syllabus

ఐటీఐ "ఫలాలు మరియు కూరగాయల ప్రాసెసర్" ట్రేడ్ సిలబస్

ఐటీఐ "ఫలాలు మరియు కూరగాయల ప్రాసెసర్" ట్రేడ్ ఒక సంవత్సరం వ్యవధి గల వృత్తిపరమైన శిక్షణ కార్యక్రమం. ఇది క్రాఫ్ట్స్‌మన్ ట్రైనింగ్ స్కీమ్ (CTS) కింద మరియు నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ వోకేషనల్ ట్రైనింగ్ (NCVT) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. ఈ కోర్సు ద్వారా శిక్షణార్థులు ఫలాలు మరియు కూరగాయలను ప్రాసెస్ చేయడం, సంరక్షించడం మరియు ప్యాకేజింగ్ చేయడం వంటి నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేసుకుంటారు. దీని వల్ల ఉత్పత్తుల నిల్వ కాలం పెరుగుతుంది మరియు వాణిజ్య వినియోగానికి నాణ్యత నిలుపుకోవచ్చు. ఈ సిలబస్‌లో సైద్ధాంతిక జ్ఞానం, ప్రాయోగిక నైపుణ్యాలు మరియు ఉపాధి సాధన శిక్షణ ఉంటాయి.

కోర్సు సమగ్ర వివరణ

  • కాలవ్యవధి: 1 సంవత్సరం (2 సెమిస్టర్‌లు, ప్రతి ఒక్కటి 6 నెలలు)
  • NSQF స్థాయి: లెవెల్ 4
  • అర్హత: కనీసం 10వ తరగతి ఉత్తీర్ణత
  • లక్ష్యం: ఫలాలు మరియు కూరగాయల ప్రాసెసింగ్, సంరక్షణ పద్ధతులు మరియు ఆహార భద్రత ప్రమాణాలను నేర్పడం.

వివరమైన సిలబస్

1. ట్రేడ్ థియరీ (సైద్ధాంతిక జ్ఞానం)

ఫలాలు మరియు కూరగాయల ప్రాసెసింగ్ మరియు సంరక్షణకు సంబంధించిన ప్రాథమిక అంశాలను కవర్ చేస్తుంది.

  • సెమిస్టర్ 1
    • ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిచయం
      • ఫలాలు మరియు కూరగాయల ప్రాసెసింగ్ యొక్క ప్రాముఖ్యత.
      • ఫలాలు మరియు కూరగాయల రకాలు: సీజనల్, త్వరగా పాడయ్యేవి, దీర్ఘకాల నిల్వ ఉండేవి.
      • ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమ పరిచయం.
    • ముడి పదార్థాల నిర్వహణ
      • ఫలాలు మరియు కూరగాయల ఎంపిక మరియు గ్రేడింగ్.
      • స్టోరేజ్ విధానాలు: కోల్డ్ స్టోరేజ్.
      • ప్రీ-ప్రాసెసింగ్: కడగడం, తొక్క తొలగించడం, కోయడం.
    • సంరక్షణ పద్ధతులు
      • ఎండబెట్టడం, క్యానింగ్, ఫ్రీజింగ్.
      • ప్రిజర్వేటివ్‌ల వినియోగం.
      • పాడయ్యే కారణాలు.
    • ఆహార భద్రత మరియు పరిశుభ్రత
      • వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత.
      • ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ శుభ్రత.
      • ఆహార భద్రత ప్రమాణాలు.
    • ప్రాథమిక పరికరాలు
      • పీలర్, స్లైసర్, బ్లెండర్.
      • థర్మామీటర్, బరువు కొలిచే పరికరాలు.
      • పరికరాల నిర్వహణ.
  • సెమిస్టర్ 2
    • అధునాతన ప్రాసెసింగ్ పద్ధతులు
      • క్యానింగ్ మరియు స్టెరిలైజేషన్.
      • ఫ్రీజింగ్ పద్ధతులు.
      • డీహైడ్రేషన్.
    • విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులు
      • జామ్, జెల్లీ, ఊరగాయ తయారీ.
      • జ్యూస్ తయారీ.
      • ప్యాకేజింగ్.
    • నాణ్యత నియంత్రణ
      • రుచి, రంగు, నాణ్యత.
      • pH పరీక్ష.
      • లోపాల గుర్తింపు.
    • ప్యాకేజింగ్ మరియు నిల్వ
      • ప్యాకేజింగ్ పదార్థాలు.
      • లేబెలింగ్.
      • నిల్వ పరిస్థితులు.
    • వృత్తిపర నైపుణ్యాలు
      • ఖర్చు అంచనా.
      • ఉద్యమిత్వం.
      • మార్కెట్ ధోరణులు.

2. ట్రేడ్ ప్రాక్టికల్

ప్రాయోగిక నైపుణ్యాలపై దృష్టి సారిస్తుంది.

  • సెమిస్టర్ 1
    • ఫలాలు మరియు కూరగాయల సిద్ధం
    • సంరక్షణ సాధన
    • పరికరాల వినియోగం
  • సెమిస్టర్ 2
    • అధునాతన ప్రాసెసింగ్
    • జామ్/జ్యూస్ తయారీ
    • ప్యాకేజింగ్

3. వర్క్‌షాప్ గణితం మరియు విజ్ఞానం

  • గణితం: పదార్థాల లెక్కలు
  • రసాయన శాస్త్రం: pH మరియు సంరక్షణ

4. ఇంజినీరింగ్ డ్రాయింగ్

  • ప్రాసెసింగ్ లేఅవుట్ రూపకల్పన

5. ఉపాధి నైపుణ్యాలు

  • సంవేదన నైపుణ్యాలు
  • సమయ నిర్వహణ
  • ఇంటర్వ్యూ సిద్ధత

మూల్యాంకనం మరియు సర్టిఫికేషన్

  • సెమిస్టర్ ఆధారిత పరీక్షలు
  • NCVT సర్టిఫికేట్

ఉద్యోగ అవకాశాలు

  • ఫుడ్ ప్రాసెసర్
  • క్వాలిటీ ఇన్స్పెక్టర్
  • స్వయం ఉపాధి

గమనిక

  • సిలబస్ మార్పులకు లోబడి ఉంటుంది
  • అధికారిక వెబ్‌సైట్ చూడండి