କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ

ITI "କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ" ଟ୍ରେଡ୍ ସିଲାବସ୍ (ଇଂରାଜୀ)

ITI କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ଟ୍ରେଡ୍ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷର ବୃତ୍ତିମୂଳକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଯାହା Craftsman Training Scheme (CTS) ଅଧୀନରେ National Council for Vocational Training (NCVT) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ଏହି କୋର୍ସରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷୁମାନଙ୍କୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେର ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼, ମରାମତି ଓ ରକ୍ଷାଣାବେକ୍ଷଣ କରିବା, ଅପରେଟିଂ ସିଷ୍ଟମ ଓ ସଫ୍ଟୱେର ଇନଷ୍ଟଲ କରିବା, ଏବଂ ନେଟୱର୍କ ସିଷ୍ଟମକୁ କନଫିଗର ଓ ଟ୍ରବଲସୁଟ କରିବାର କୌଶଳ ଶିଖାଯାଏ। ଏହି ସିଲାବସ୍ ଭାରତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିଳ୍ପର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ତିଆରି ହୋଇଛି ଏବଂ ଏଥିରେ ସାଧାରଣ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାୟୋଗିକ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କୌଶଳର ସମ୍ମିଳନ ରହିଛି, ଯାହା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ହାର୍ଡୱେର ଟେକ୍ନିସିଆନ, ନେଟୱର୍କ ସପୋର୍ଟ କର୍ମଚାରୀ ଓ IT ସହାୟକ ଭାବେ କାମ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ।

କୋର୍ସ ସାରାଂଶ

• ସମୟାବଧି: ୧ ବର୍ଷ (୨ଟି ସେମେଷ୍ଟର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ୬ ମାସ)
• NSQF ସ୍ତର: ସ୍ତର ୪
• ଯୋଗ୍ୟତା: କମ୍ ସେ କମ୍ ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀ ପାସ୍ (ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଗଣିତ ସହିତ) କିମ୍ବା ସମତୁଳ୍ୟ
• ଲକ୍ଷ୍ୟ: ସଠିକ୍ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କ ସିଷ୍ଟମ ଯୋଡ଼ିବା, ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ତ୍ରୁଟି ସମାଧାନ କରିପାରୁଥିବା ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ବୃତ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।

ବିସ୍ତୃତ ସିଲାବସ୍

1. ଟ୍ରେଡ୍ ଥିଅରି (ସିଦ୍ଧାନ୍ତତମକ ଜ୍ଞାନ)

ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କିଂ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମୌଳିକ ଧାରଣା ଓ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଏହା ଆବର୍ତ୍ତ କରେ।

• ସେମେଷ୍ଟର ୧
  
  • କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେରର ପରିଚୟ
    
    • ଶିଳ୍ପ ଓ ଦୈନିକ ଜୀବନରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ଗୁରୁତ୍ୱ।
    • ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କର ଭୂମିକା ଓ ଦାୟିତ୍ୱ।
    • ମୌଳିକ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଉପାଦାନ: CPU, ମଦରବୋର୍ଡ, RAM, ସ୍ଟୋରେଜ ଡିଭାଇସ, ଇନପୁଟ/ଆଉଟପୁଟ ଡିଭାଇସ।
  • ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଥା
    
    • ହାର୍ଡୱେର ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସରେ ବୃତ୍ତିଗତ ଝୁମ୍ପ (ବିଦ୍ୟୁତ ଘାତ, ଦାଗ, ସ୍ଟାଟିକ୍ ଡିସଚାର୍ଜ)।
    • ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସୁରକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ (PPE) ବ୍ୟବହାର: ଗ୍ଲଭ୍ସ, ଆଣ୍ଟିଷ୍ଟାଟିକ୍ ରିଷ୍ଟବ୍ୟାଣ୍ଡ, ସୁରକ୍ଷା ଚଶ୍ମା।
    • ବିଦ୍ୟୁତ ଦୁର୍ଘଟଣା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଥମିକ ଚିକିତ୍ସା।
  • ମୌଳିକ ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ
    
    • ବିଦ୍ୟୁତର ମୌଳିକ ଧାରଣା: ଭୋଲ୍ଟେଜ୍, କରେଣ୍ଟ, ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ, ପାୱର, ଓହ୍ମର ନିୟମ।
    • AC ଓ DC ସର୍କିଟ, ସିରିଜ୍ ଓ ପ୍ୟାରାଲେଲ୍ ସଂଯୋଗ।
    • ପରିବାହକ, ଇନସୁଲେଟର ଓ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର।
    • ମାପ ଯନ୍ତ୍ର: ମଲ୍ଟିମିଟର, ଓସିଲୋସ୍କୋପ୍, ପାୱର ସପ୍ଲାୟ ଟେଷ୍ଟର।
  • କମ୍ପ୍ୟୁଟର ହାର୍ଡୱେର ଉପାଦାନ
    
    • ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଉପାଦାନ: ପ୍ରୋସେସର, RAM, ROM, ହାର୍ଡ ଡିସ୍କ, SMPS।
    • ପେରିଫେରାଲ୍ ଡିଭାଇସ: କିବୋର୍ଡ, ମାଉସ୍, ମୋନିଟର, ପ୍ରିଣ୍ଟର, ସ୍କାନର।
    • ସ୍ଟୋରେଜ ଡିଭାଇସ: HDD, SSD, ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ଡ୍ରାଇଭ୍, USB ଡ୍ରାଇଭ୍।
    • ଉପାଦାନମାନଙ୍କର ପରିଚୟ ଓ ବିବରଣୀ।

କ୍ୟାରିୟର ସୁଯୋଗ

• ନିଯୁକ୍ତି
  
  • ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କ ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ଟେକ୍ନିସିଆନ।
  • ସିଷ୍ଟମ କିମ୍ବା ନେଟୱର୍କ ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ସହାୟକ।
  • ହାର୍ଡୱେର ଅସେମ୍ବଲି ଇଉନିଟରେ ସୁପରଭାଇଜର।
  • ହାର୍ଡୱେର ଓ ନେଟୱର୍କିଂ ପ୍ରୋଡକ୍ଟର ବିକ୍ରେତା।
  • କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଟ୍ରେନିଂ ଇନଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟରେ ଲାବ୍ ଅସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷକ।
• ସ୍ୱୟଂରୋଜଗାର
  
  • ହାର୍ଡୱେର ରିପେୟାର, ବିକ୍ରୟ ଓ ନେଟୱର୍କିଂ ସେବା ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା।
  • କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଟ୍ରେନିଂ ସେଣ୍ଟର କିମ୍ବା ସାଇବର କଫେ ଖୋଲିବା।
• ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ: କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କିମ୍ବା IT ଡିପ୍ଲୋମା କୋର୍ସରେ ସିଧା ପ୍ରବେଶ।

ଟୀକା

• ଏହି ସିଲାବସ୍ NCVT ର ସବୁଠାରୁ ନୂତନ ନିୟମାବଳୀ ସହିତ ସମନ୍ୱୟରେ ରହିଛି ଏବଂ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସାନା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ।
• ସବୁଠାରୁ ନୂତନ ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ Directorate General of Training (DGT) ୱେବସାଇଟ (dgt.gov.in) ଦେଖନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନୀୟ ITI ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ।