ଡେୟାରିଂ

ଆଇଟିଆଇ "ଡେୟାରିଂ" ଟ୍ରେଡ୍ ସିଲାବସ୍

ଆଇଟିଆଇ "ଡେୟାରିଂ" ଟ୍ରେଡ୍ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷର ବୃତ୍ତିମୂଳକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କୋର୍ସ, ଯାହା Craftsman Training Scheme (CTS) ଅଧୀନରେ ଚାଲିଥାଏ ଏବଂ National Council for Vocational Training (NCVT) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ଏହି କୋର୍ସରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷୁମାନଙ୍କୁ ଡେୟାରି ଫାର୍ମ ପରିଚାଳନା, ଦୁଧ ସଂଗ୍ରହ, ପ୍ରୋସେସିଂ ଏବଂ ମଖନ, ଚିଜ୍ ଓ ଦହି ପରି ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ତିଆରି କରିବାର କୌଶଳ ଶିଖାଯାଏ। ଏହି ସିଲାବସ୍‌ରେ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ, ପ୍ରାୟୋଗିକ ଡେୟାରି କାମର କୌଶଳ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତିଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ଡେୟାରି ଟେକ୍ନିସିଆନ୍, ମିଲ୍କ ପ୍ରୋସେସର କିମ୍ବା ଡେୟାରି ଫାର୍ମ ସୁପରଭାଇଜର ଭାବେ ଡେୟାରି ସହକାରୀ ସଂସ୍ଥା, ପ୍ରୋସେସିଂ ପ୍ଲାଣ୍ଟ କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂରୋଜଗାର କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରିପାରିବେ।

କୋର୍ସ ସାରାଂଶ

• ଅବଧି: ୧ ବର୍ଷ (୨ଟି ସେମିଷ୍ଟର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ୬ ମାସ)
• NSQF ସ୍ତର: ସ୍ତର ୪
• ଯୋଗ୍ୟତା: କମ୍ ସେ କମ୍ ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀ ପାସ୍ (ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ) କିମ୍ବା ସମତୁଳ୍ୟ
• ଲକ୍ଷ୍ୟ: ଡେୟାରି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପରିଚାଳନା, ଦୁଧର ଗୁଣବତ୍ତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସରଣ କରି ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା।

ବିସ୍ତୃତ ସିଲାବସ୍

1. ଟ୍ରେଡ୍ ଥିଅରୀ (ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ)

ଡେୟାରିଂ ଏବଂ ଦୁଧ ପ୍ରୋସେସିଂ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମୌଳିକ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

• ସେମିଷ୍ଟର 1
  • ଡେୟାରିଂ ପରିଚୟ
    • କୃଷି ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଡେୟାରି ଶିଳ୍ପର ଗୁରୁତ୍ୱ।
    • ଡେୟାରି ଶିଳ୍ପର ଗଠନ, ପରିସର ଏବଂ ସୁଯୋଗ।
    • ଡେୟାରି ପଶୁ ଜାତି: ଗାଈ ଏବଂ ମହିଷର ପରିଚୟ ଓ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ।
  • ଡେୟାରି ଫାର୍ମ ପରିଚାଳନା
    • ଡେୟାରି ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ଶେଡ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
    • ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରଣାଳୀ: ଘାସ, ସଂକେନ୍ଦ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ସମତୁଳିତ ଆହାର।
    • ପ୍ରଜନନ: କୃତ୍ରିମ ଗର୍ଭାଧାନ ଏବଂ ଗର୍ଭାବଧିର ମୌଳିକ ଧାରଣା।
  • ଦୁଧ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ସଂଗ୍ରହ
    • ଉଦରର ଗଠନ ଏବଂ ଦୁଧ ସ୍ରାବ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
    • ଦୁଧ ଦୋହନ ପ୍ରଣାଳୀ: ହାତରେ ଦୋହନ ଏବଂ ମେସିନ୍ ଦୋହନ।
    • ଦୁଧର ସ୍ୱଚ୍ଛତା: ସଫା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଦୁଧ ସଂରକ୍ଷଣ।
  • ଦୁଧର ଗଠନ ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା
    • ଦୁଧର ରାସାୟନିକ ଗଠନ: ଚର୍ବି, ପ୍ରୋଟିନ୍, ଲାକ୍ଟୋଜ୍ ଏବଂ ଖନିଜ।
    • ଦୁଧର ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାରଣ।
    • ଦୁଧ ପରୀକ୍ଷା: ଭେଳସେଳ ଚିହ୍ନଟ, ସ୍ପେସିଫିକ୍ ଗ୍ରାଭିଟି ଏବଂ pH।
  • ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତା
    • ଡେୟାରି କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱଚ୍ଛତା।
    • ଡେୟାରି ଉପକରଣ ଏବଂ ଶେଡ୍ ସଫା କରିବା ଓ ସାନିଟାଇଜେସନ୍।
    • ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ: ପଶୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ଭାଳିବା ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ।
• ସେମିଷ୍ଟର 2
  • ଦୁଧ ପ୍ରୋସେସିଂ
    • ପାସ୍ଚୁରାଇଜେସନ୍: ସିଦ୍ଧାନ୍ତ, ପ୍ରଣାଳୀ (HTST, LTLT) ଏବଂ ଉପକରଣ।
    • ଦୁଧର ହୋମୋଜେନାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ସ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡାଇଜେସନ୍।
    • ଦୁଧ ପ୍ୟାକେଜିଂ: ବୋତଲ ଓ ପାଉଚ୍।
  • ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ତିଆରି
    • ମଖନ, ଘିଅ, କ୍ରିମ୍ ଏବଂ ପନୀର ତିଆରି।
    • ଚିଜ୍ ତିଆରି ପ୍ରକ୍ରିୟା।
    • ଫର୍ମେଣ୍ଟେଡ୍ ପ୍ରଡକ୍ଟ: ଦହି ଓ ଛାସ।
  • ଡେୟାରି ଉପକରଣ ଏବଂ ରକ୍ଷାପୋଷଣ
    • ଡେୟାରି ଯନ୍ତ୍ର: କ୍ରିମ୍ ସେପାରେଟର, ପାସ୍ଚୁରାଇଜର, ଚର୍ନର।
    • ଉପକରଣ ସଫା ଓ ରକ୍ଷାପୋଷଣ।
    • ଡେୟାରି ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଉର୍ଜା ଉତ୍ସ: ଭାପ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ।
  • ଗୁଣବତ୍ତା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ
    • ଡେୟାରି ପ୍ରଡକ୍ଟ ପରୀକ୍ଷା: ଚର୍ବି, ଅମ୍ଲତା ଏବଂ ଜୀବାଣୁ।
    • FSSAI ନିୟମାବଳୀ।
    • ବର୍ଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା।
  • ଡେୟାରି ଉଦ୍ୟମିତା
    • ଛୋଟ ଡେୟାରି ୟୁନିଟ୍ ସ୍ଥାପନ।
    • ଡେୟାରି ପ୍ରଡକ୍ଟ ମାର୍କେଟିଂ।
    • ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଲାଭ ବିଶ୍ଳେଷଣ।

ମୂଲ୍ୟାୟନ ଏବଂ ସର୍ଟିଫିକେସନ୍

• ପରୀକ୍ଷା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେମିଷ୍ଟରରେ ଥିଅରୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷା।
• ସର୍ଟିଫିକେସନ୍: ସଫଳ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ NCVT ର National Trade Certificate (NTC) ପାଇବେ।
• ମୂଲ୍ୟାୟନ: ଡେୟାରି କାମର କୌଶଳ, ପ୍ରଡକ୍ଟ ଗୁଣବତ୍ତା, ଥିଅରୀ ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କାମ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

କ୍ୟାରିୟର ସୁଯୋଗ

• ଚାକିରି: ଡେୟାରି ଟେକ୍ନିସିଆନ୍, ମିଲ୍କ ପ୍ରୋସେସର କିମ୍ବା ଫାର୍ମ ସୁପରଭାଇଜର।
• ସ୍ୱୟଂରୋଜଗାର: ଡେୟାରି ଫାର୍ମ କିମ୍ବା ଛୋଟ ଡେୟାରି ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ।
• ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ: ଡେୟାରି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଏନିମାଲ୍ ହସ୍ବାଣ୍ଡ୍ରି କିମ୍ବା ଫୁଡ୍ ପ୍ରୋସେସିଂରେ ଡିପ୍ଲୋମା।