ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ

ITI ਟ੍ਰੇਡ "ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ" ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਰਸ ਹੈ ਜੋ National Council for Vocational Training (NCVT) ਦੀ Craftsman Training Scheme (CTS) ਅਧੀਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ, ਸਰਵੇਇੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ Civil Draughtsman, Survey Assistant ਜਾਂ Site Supervisor Assistant ਵਰਗੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ Trade Theory, Trade Practical, Workshop Calculation and Science, Engineering Drawing ਅਤੇ Employability Skills ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

1. ਟ੍ਰੇਡ ਥਿਊਰੀ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

• ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਦਾ ਪਰਿਚਯ
  • ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ।
  • ਨਿਰਮਾਣ, ਸਰਵੇਇੰਗ ਅਤੇ ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ।
• ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ
  • ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣ: ਸੀਮੈਂਟ, ਇੱਟਾਂ, ਸਟੀਲ, ਲੱਕੜ, ਰੇਤ।
  • ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ।
• ਨਿਰਮਾਣ ਤਕਨੀਕਾਂ
  • ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਦੀਵਾਰਾਂ, ਕਾਲਮ, ਬੀਮ ਅਤੇ ਸਲੈਬ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ।
  • ਮੈਸਨਰੀ, Reinforced Cement Concrete (RCC) ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ।
  • ਫਰਸ਼, ਛੱਤ ਅਤੇ ਸਿੜ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।
• ਸਰਵੇਇੰਗ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ
  • ਸਰਵੇਇੰਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ: ਲੈਵਲਿੰਗ, ਚੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਪਾਸ ਸਰਵੇ।
  • ਸਰਵੇਇੰਗ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਮਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਥਿਓਡੋਲਾਈਟ, ਲੈਵਲਿੰਗ ਸਟਾਫ, ਟੋਟਲ ਸਟੇਸ਼ਨ (ਪਰਿਚਯ)।
• ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਡ੍ਰਾਇੰਗ
  • ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ: ਪਲਾਨ, ਐਲੀਵੇਸ਼ਨ, ਸੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਈਟ ਲੇਆਉਟ।
  • ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ: ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਖਿੜਕੀਆਂ, ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ।
  • ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਸਮਝਣਾ।
• ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
  • ਸਥਾਨਕ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕੋਡ (ਜਿਵੇਂ setback, height restrictions)।
  • ਨਿਰਮਾਣ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ: Personal Protective Equipment (PPE), ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ।
• ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਹਾਇਤਾਕਾਰ ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ (CAD)
  • CAD ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦਾ ਪਰਿਚਯ (ਜਿਵੇਂ AutoCAD)।
  • 2D ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਮਾਂਡਾਂ।
• ਐਸਟਿਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੋਸਟਿੰਗ
  • ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ।
  • Bills of Quantities (BOQ) ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਪਰਿਚਯ।
• ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬੇਸਿਕਸ
  • ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮਨਵਯ।
  • ਡੌਕਯੂਮੈਂਟੇਸ਼ਨ: ਪ੍ਰਗਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਰਿਕਾਰਡ।

2. ਟ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ, ਸਰਵੇਇੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

• ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਸਕਿਲਜ਼
  • ਹੱਥ ਨਾਲ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਬਣਾਉਣਾ: ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ, ਐਲੀਵੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ।
  • ਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਵੇਰਵੇ ਬਣਾਉਣਾ: RCC ਬੀਮ, ਕਾਲਮ ਅਤੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ।
• CAD ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ
  • AutoCAD ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ 2D ਸਿਵਲ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਬਣਾਉਣਾ (ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੇ ਪਲਾਨ, ਸਾਈਟ ਲੇਆਉਟ)।
  • ਸਹੀ ਸਕੇਲ ਨਾਲ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਪਲਾਟ ਕਰਨਾ।
• ਸਰਵੇਇੰਗ ਅਭਿਆਸ
  • ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਚੇਨ ਅਤੇ ਟੇਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਾਪ ਲੈਣਾ।
  • ਲੈਵਲਿੰਗ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਨਾਲ ਲੈਵਲਿੰਗ ਕਰਨਾ।
  • ਸਰਲ ਕੰਪਾਸ ਸਰਵੇ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਪਲਾਟ ਕਰਨਾ।
• ਨਿਰਮਾਣ ਸਹਾਇਤਾ
  • ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ (ਜਿਵੇਂ ਇੱਟਾਂ, ਸੀਮੈਂਟ ਮਿਸ਼ਰਣ)।
  • ਪੇਗ ਅਤੇ ਰੱਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਲੇਆਉਟ ਮਾਰਕ ਕਰਨਾ।
  • ਸਾਈਟ ਵਿਜ਼ਿਟ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ।
• ਮਾਡਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ
  • ਕਾਰਡਬੋਰਡ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਬਿਲਡਿੰਗ ਮਾਡਲ ਬਣਾਉਣਾ।
• ਐਸਟਿਮੇਸ਼ਨ ਕੰਮ
  • ਸਰਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਗਣਨਾ (ਜਿਵੇਂ ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਕੰਮ, ਕਾਂਕਰੀਟ)।
  • ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਬੇਸਿਕ BOQ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।
• ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਰਕ
  • ਛੋਟੀ ਬਿਲਡਿੰਗ (ਜਿਵੇਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰ) ਲਈ ਪੂਰਾ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਸੈੱਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।
  • ਸਿਮੂਲੇਟਡ ਸਾਈਟ ਟਾਸਕ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ (ਜਿਵੇਂ ਲੈਵਲਿੰਗ ਜਾਂ ਲੇਆਉਟ ਮਾਰਕਿੰਗ)।

3. ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

• ਗਣਨਾਵਾਂ
  • ਨਿਰਮਾਣ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਖੇਤਰਫਲ ਅਤੇ ਘਨਫਲ ਦੀ ਗਣਨਾ।
  • ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਵਿੱਚ ਯੂਨਿਟ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਸਕੇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
• ਵਿਗਿਆਨ
  • ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਗੁਣ: ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਟਿਕਾਊਪਨ ਅਤੇ ਲੋਡ ਝੱਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ।
  • ਸੰਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ।

4. ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡ੍ਰਾਇੰਗ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਕਨੀਕੀ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਸਕਿਲਜ਼ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

• ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲਸ
  • ਆਰਥੋਗ੍ਰਾਫਿਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਿਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਆਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਕੈਚਿੰਗ।
  • ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਨੋਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
• ਸਿਵਲ ਡ੍ਰਾਇੰਗ
  • ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰਤ ਪਲਾਨ, ਸੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਲੀਵੇਸ਼ਨ ਬਣਾਉਣਾ।
  • ਸਾਈਟ ਲੇਆਉਟ ਪਲਾਨ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਕਚਰਲ ਸਕੈਚ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।

5. Employability Skills

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਹੁਨਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

• ਸੰਚਾਰ
  • ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੰਚਾਰ।
• ਕਾਰਜਸਥਲ ਹੁਨਰ
  • ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਟੀਮਵਰਕ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ।

ਕੋਰਸ ਓਵਰਵਿਊ

• ਅਵਧੀ: 1 ਸਾਲ (6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ 2 ਸੈਮਿਸਟਰ)
• ਯੋਗਤਾ: 10+2 ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਨਾਲ 10ਵੀਂ ਪਾਸ ਜਾਂ ਸਮਕੱਛ।
• ਉਦੇਸ਼: ਡ੍ਰਾਫਟਿੰਗ, ਸਰਵੇਇੰਗ ਅਤੇ ਸਾਈਟ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਦੇਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਫਰਮਾਂ ਜਾਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ।

ਇਹ ਸਿਲੇਬਸ NCVT ਫਰੇਮਵਰਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ "Draughtsman (Civil)" ਜਾਂ "Surveyor" ਟ੍ਰੇਡ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਜਾਂ ITI ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਫਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ Directorate General of Training (DGT) ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ITI ਸਰੋਤ ਵੇਖੋ।