ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਕਮ ਮਕੈਨਿਕ (ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ)

ITI "ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਕਮ ਮਕੈਨਿਕ (ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ)" ਟ੍ਰੇਡ ਸਿਲੇਬਸ

ITI "ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਕਮ ਮਕੈਨਿਕ (ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ)" ਟ੍ਰੇਡ ਕਰਾਫਟਸਮੈਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੀਮ (CTS) ਦੇ ਅਧੀਨ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCVT) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨੀਜ਼ ਨੂੰ ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਹਨ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ। ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਸਕਿਲਜ਼ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰਾਈਵਰ, ਸਹਾਇਕ ਮਕੈਨਿਕ ਜਾਂ ਫਲੀਟ ਸਪੋਰਟ ਸਟਾਫ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੋਰਸ ਦਾ ਸਰਵੇਖਣ

• ਅਵਧੀ: 6 ਮਹੀਨੇ (1 ਸਮੈਸਟਰ)
• NSQF ਲੈਵਲ: ਲੈਵਲ 3
• ਯੋਗਤਾ: ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10ਵੀਂ ਪਾਸ; ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ
• ਉਦੇਸ਼: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਰਵਿਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣਾ।

ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਸਿਲੇਬਸ ਵੰਡ

1. ਟ੍ਰੇਡ ਥਿਊਰੀ (ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ)

ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਗਿਆਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

• ਟ੍ਰੇਡ ਦਾ ਪਰਿਚਯ
  
  • ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ।
  • ਡ੍ਰਾਈਵਰ ਕਮ ਮਕੈਨਿਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ।
  • ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ: ਕਾਰ, ਜੀਪ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਵੈਨ।
• ਰੋਡ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮ
  
  • ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਐਕਟ ਅਨੁਸਾਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਰੋਡ ਸਾਈਨ।
  • ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਤਰੀਕੇ: ਸਪੀਡ ਲਿਮਿਟ, ਓਵਰਟੇਕਿੰਗ ਅਤੇ ਲੇਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ।
  • ਰੋਡ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ: ਸੀਟ ਬੈਲਟ, ਹੈਲਮਟ ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਸਿਵ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ।
• ਵਾਹਨ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ
  
  • ਲਾਈਟ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬਣਤਰ: ਚੈਸੀਸ, ਬਾਡੀ, ਇੰਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ (ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ)।
  • ਮੁੱਖ ਸਿਸਟਮ: ਇੰਜਨ, ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ, ਸਟੀਅਰਿੰਗ, ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ, ਬ੍ਰੇਕ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ ਸਿਸਟਮ।
  • ਫਿਊਲ ਸਿਸਟਮ: ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ, CNG, LPG ਕਿਟ – ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ।
• ਮੂਲਭੂਤ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ
  
  • ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ: ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ, ਟਾਇਰ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਕੂਲੈਂਟ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ।
  • ਲੁਬ੍ਰਿਕੇਸ਼ਨ: ਲੁਬ੍ਰਿਕੈਂਟ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਗ੍ਰੀਸਿੰਗ ਪੁਆਇੰਟ ਅਤੇ ਆਇਲ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।
  • ਸੰਦ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ: ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਟੂਲ (ਸਪੈਨਰ, ਜੈਕ, ਸਕ੍ਰੂਡਰਾਈਵਰ) ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ।
• ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ
  
  • ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ।
  • ਫਿਊਲ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ।
  • ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮਦਦ।

2. ਟ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ (ਹੱਥੋਂ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ)

ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਮੂਲਭੂਤ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਤਜਰਬਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ।

• ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ
  • ਵਾਹਨ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ: ਕਲਚ, ਬ੍ਰੇਕ, ਐਕਸਿਲਰੇਟਰ, ਗੀਅਰ ਅਤੇ ਸਟੀਅਰਿੰਗ।
  • ਸਿੱਧੇ ਰਸਤੇ, ਮੋੜਾਂ ਅਤੇ ਢਲਾਣਾਂ ‘ਤੇ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ; ਰਿਵਰਸ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਗ ਅਭਿਆਸ।
  • ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ: ਸ਼ਹਿਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ, ਹਾਈਵੇ, ਭਿੱਜੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ।
  • ਓਵਰਟੇਕਿੰਗ, ਲੇਨ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਿਗਨਲ ਦੀ ਪਾਲਣਾ।
• ਵਾਹਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ
  • ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ: ਟਾਇਰ, ਬ੍ਰੇਕ, ਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਫਿਊਲ ਲੈਵਲ।
  • ਵਾਹਨ ਦੀ ਸਫਾਈ: ਬਾਹਰੀ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਇੰਜਨ ਭਾਗ।
  • ਲੁਬ੍ਰਿਕੇਸ਼ਨ ਕੰਮ: ਗ੍ਰੀਸ ਲਗਾਉਣਾ, ਇੰਜਨ ਆਇਲ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਫਲੂਇਡ ਲੈਵਲ ਦੀ ਜਾਂਚ।

ਕੈਰੀਅਰ ਦੇ ਮੌਕੇ

• ਰੋਜ਼ਗਾਰ: ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡ੍ਰਾਈਵਰ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਮਕੈਨਿਕ, ਫਲੀਟ ਮੈਨਟੇਨੈਂਸ ਸਟਾਫ।
• ਸਵਰੋਜ਼ਗਾਰ: ਟੈਕਸੀ ਸੇਵਾ, ਵਾਹਨ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਛੋਟੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਦੁਕਾਨ, ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਇੰਸਟਰਕਟਰ।
• ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ: ਮਕੈਨਿਕ (ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ) ਜਾਂ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ।