Basic Cosmetology CTS ITI Syllabus

ਆਈਟੀਆਈ ਟਰੇਡ "ਬੇਸਿਕ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ (Basic Cosmetology)" ਲਈ ਸਿਲੇਬਸ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਕੋਰਸ ਹੈ ਜੋ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਿਲ ਫਾਰ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (NCVT) ਵੱਲੋਂ ਕਰਾਫਟਸਮੈਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਸਕੀਮ (CTS) ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹੇਅਰਸਟਾਇਲਿਸਟ, ਮੈਨਿਕਿਊਰਿਸਟ, ਫੇਸ਼ਲਿਸਟ ਜਾਂ ਸੈਲੂਨ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਟਰੇਡ ਥਿਊਰੀ, ਟਰੇਡ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਸਾਇੰਸ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਅਤੇ ਐਮਪਲੋਏਬਿਲਿਟੀ ਸਕਿਲਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:


1. ਟਰੇਡ ਥਿਊਰੀ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

  • ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ ਦਾ ਪਰਿਚਯ
    • ਕਲਾ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰ।
    • ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜਿਸਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ।
    • ਸੈਲੂਨ, ਸਪਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਮੌਕੇ।
  • ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫਾਈ
    • ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜਿਸਟਾਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ।
    • ਸੈਲੂਨ ਸੈਨਿਟੇਸ਼ਨ: ਟੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਟੀਰਲਾਈਜ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਾਰਜਸਥਲ ਰੱਖਣਾ।
    • ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ: ਰਸਾਇਣ, ਟੂਲ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਹੈਂਡਲਿੰਗ।
  • ਐਨਾਟਮੀ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ
    • ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਬਣਤਰ: ਕਿਊਟੀਕਲ, ਕੋਰਟੈਕਸ, ਮੈਡੂਲਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੋਥ ਸਾਈਕਲ।
    • ਚਮੜੀ ਦੇ ਪੱਧਰ: ਐਪੀਡਰਮਿਸ, ਡਰਮਿਸ, ਸਬਕਿਊਟੇਨਿਅਸ ਲੇਅਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ।
    • ਨਖਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ: ਨੇਲ ਪਲੇਟ, ਨੇਲ ਬੈਡ, ਕਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਟ੍ਰਿਕਸ।
  • ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ
    • ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਡੈਂਡਰਫ, ਵਾਲ ਝੜਨਾ)।
    • ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ: ਸ਼ੈਂਪੂ ਕਰਨਾ, ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸਕਾਲਪ ਮਸਾਜ।
    • ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ: ਕਲਰਿੰਗ, ਪਰਮਿੰਗ, ਸਟ੍ਰੇਟਨਿੰਗ ਅਤੇ ਰੀਬਾਂਡਿੰਗ।
  • ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤ
    • ਚਮੜੀ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ: ਤੇਲੀਆ, ਸੁੱਕੀ, ਮਿਕਸਡ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਨਾਰਮਲ।
    • ਫੇਸ਼ਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ: ਕਲੀਨਜ਼ਿੰਗ, ਐਕਸਫੋਲੀਏਸ਼ਨ, ਸਟੀਮਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਸਕਿੰਗ।
    • ਅਸਥਾਈ ਵਾਲ ਹਟਾਉਣਾ: ਥ੍ਰੈਡਿੰਗ, ਵੇਕਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰਿੰਗ।
  • ਨਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ
    • ਮੈਨਿਕਿਊਰ ਅਤੇ ਪੈਡੀਕਿਊਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਟੂਲ।
    • ਨਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ।
    • ਨੇਲ ਪੋਲਿਸ਼ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੇਲ ਆਰਟ।
  • ਮੇਕਅੱਪ ਲਗਾਉਣਾ
    • ਮੇਕਅੱਪ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ: ਡੇ, ਇਵਨਿੰਗ, ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਈਡਲ।
    • ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਮੇਕਅੱਪ 'ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਕਰੈਕਟਿਵ ਤਕਨੀਕਾਂ।
    • ਟੂਲ: ਬਰਸ਼, ਸਪੋੰਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ।
  • ਬਿਊਟੀ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣ
    • ਕਾਸਮੇਟਿਕਸ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ: ਕ੍ਰੀਮ, ਲੋਸ਼ਨ, ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਟਕ।
    • ਬਿਊਟੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਕੰਮ: ਸਟੀਮਰ, ਹੇਅਰ ਡ੍ਰਾਇਰ, ਕਰਲਿੰਗ ਆਇਰਨ।
    • ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਦੇ ਨਿਯਮ।
  • ਉਦਯਮਤਾ
    • ਬਿਊਟੀ ਪਾਰਲਰ ਜਾਂ ਫ੍ਰੀਲਾਂਸ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ।
    • ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੈਲੂਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ।

2. ਟਰੇਡ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

  • ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਅਭਿਆਸ
    • ਨਿੱਜੀ ਗ੍ਰੂਮਿੰਗ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ।
    • ਟੂਲਾਂ ਨੂੰ ਸਟੀਰਲਾਈਜ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਵਰਕਸਟੇਸ਼ਨ ਰੱਖਣਾ।
  • ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ
    • ਸ਼ੈਂਪੂ, ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਅਤੇ ਸਕਾਲਪ ਮਸਾਜ ਕਰਨਾ।
    • ਮੂਲ ਹੇਅਰਕੱਟ: ਸਟ੍ਰੇਟ ਕਟ, U-ਕਟ ਅਤੇ ਸਟੈਪ ਕਟ ਕਰਨਾ।
    • ਹੇਅਰ ਕਲਰ, ਪਰਮਿੰਗ, ਸਟ੍ਰੇਟਨਿੰਗ ਅਤੇ ਰੀਬਾਂਡਿੰਗ ਕਰਨਾ।
    • ਹੇਅਰਸਟਾਈਲ ਬਣਾਉਣਾ: ਬਨ, ਚੁੱਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨ।
  • ਚਮੜੀ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ
    • ਚਮੜੀ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ ਪਛਾਣ ਕੇ ਫੇਸ਼ਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਕਰਨਾ।
    • ਅਸਥਾਈ ਵਾਲ ਹਟਾਉਣਾ: ਭੌਆਂ ਦੀ ਥ੍ਰੈਡਿੰਗ ਅਤੇ ਵੇਕਸਿੰਗ।
    • ਬੁਨਿਆਦੀ ਫੇਸ਼ਲ ਮਸਾਜ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ।
  • ਨਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀਆਂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ
    • ਮੈਨਿਕਿਊਰ ਅਤੇ ਪੈਡੀਕਿਊਰ ਕਰਨਾ।
    • ਨੇਲ ਪੋਲਿਸ਼ ਲਗਾ ਕੇ ਸਧਾਰਣ ਨੇਲ ਆਰਟ ਬਣਾਉਣਾ।
  • ਮੇਕਅੱਪ ਲਗਾਉਣਾ
    • ਡੇ, ਇਵਨਿੰਗ, ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਈਡਲ ਮੇਕਅੱਪ ਕਰਨਾ।
    • ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੈਕਟਿਵ ਮੇਕਅੱਪ।
    • ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਕਅੱਪ ਦਾ ਅਭਿਆਸ।
  • ਵਾਧੂ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ
    • ਮੇਹੰਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਬਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਟੈਟੂ ਬਣਾਉਣਾ।
    • ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾੜੀ ਪਹਿਨਾਉਣਾ।
    • ਸਟੈਮਿਨਾ ਅਤੇ ਪੋਸਚਰ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ।
  • ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕੰਮ
    • ਮਾਡਲ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਬਿਊਟੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ (ਵਾਲ, ਚਮੜੀ, ਨਖ ਅਤੇ ਮੇਕਅੱਪ)।
    • ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਲੁੱਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ।

3. ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

  • ਗਣਨਾ
    • ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮਾਪਣਾ।
    • ਬਿਊਟੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਖਰਚਾ ਗਿਣਨਾ।
  • ਵਿਗਿਆਨ
    • ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ pH ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ।
    • ਹੇਅਰ ਕਲਰਿੰਗ ਅਤੇ ਪਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ।

4. ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡ੍ਰਾਇੰਗ

ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਿਊਟੀ ਲੇਆਉਟ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

  • ਡ੍ਰਾਇੰਗ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ
    • ਸਧਾਰਣ ਸੈਲੂਨ ਲੇਆਉਟ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਪਲੇਸਮੈਂਟ ਸਕੈਚ ਕਰਨਾ।
    • ਹੇਅਰਸਟਾਈਲ ਜਾਂ ਨੇਲ ਆਰਟ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਬਣਾਉਣਾ।

5. ਐਮਪਲੋਏਬਿਲਿਟੀ ਸਕਿਲਜ਼

ਇਹ ਭਾਗ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

  • ਸੰਚਾਰ
    • ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਕਨਸਲਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟੀਸ।
  • ਕਾਰਜਸਥਲ ਕੁਸ਼ਲਤਾਵਾਂ
    • ਟਾਈਮ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਟੀਮਵਰਕ ਅਤੇ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ।

ਕੋਰਸ ਓਵਰਵਿਊ

  • ਅਵਧੀ: 1 ਸਾਲ (6 ਮਹੀਨੇ ਦੇ 2 ਸੈਮੇਸਟਰ)
  • ਯੋਗਤਾ: ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਬੋਰਡ ਤੋਂ 10ਵੀਂ ਕਲਾਸ ਪਾਸ।
  • ਉਦੇਸ਼: ਵਾਲਾਂ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਲੂਨ, ਸਪਾ ਜਾਂ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਵਜੋਂ ਹੇਅਰਸਟਾਇਲਿਸਟ, ਮੈਨਿਕਿਊਰਿਸਟ ਜਾਂ ਬਿਊਟੀਸ਼ੀਅਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ।

ਇਹ ਸਿਲੇਬਸ "ਬੇਸਿਕ ਕਾਸਮੇਟੋਲੋਜੀ" ਲਈ NCVT ਫ੍ਰੇਮਵਰਕ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ITI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਆਫ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (DGT) ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ITI ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੇਖੋ। ਇਹ ਕੋਰਸ ਬਿਊਟੀ ਅਤੇ ਵੈਲਨੈੱਸ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।