ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸੇਫਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ

ITI "ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸੇਫਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ" ਟ੍ਰੇਡ ਸਿਲੇਬਸ

ITI "ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸੇਫਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ" ਟ੍ਰੇਡ Craftsman Training Scheme (CTS) ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ, ਜੋ National Council for Vocational Training (NCVT) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨੀਜ਼ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ, ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੁਨਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਗਤਾ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੀਸ਼ਨ, ਸੇਫਟੀ ਅਫਸਰ ਜਾਂ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੋਰਸ ਦਾ ਓਵਰਵਿਊ

• ਅਵਧੀ: 1 ਸਾਲ (2 ਸੈਮਿਸਟਰ, ਹਰ ਇੱਕ 6 ਮਹੀਨੇ)
• NSQF ਲੈਵਲ: ਲੈਵਲ 4
• ਯੋਗਤਾ: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10ਵੀਂ ਪਾਸ (ਸਾਇੰਸ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਨਾਲ)
• ਉਦੇਸ਼: ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੇਣਾ।

ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿਭਾਜਨ

1. ਟ੍ਰੇਡ ਥਿਊਰੀ (ਸਿਧਾਂਤਕ ਗਿਆਨ)

ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸੰਕਲਪ।

• ਸੈਮਿਸਟਰ 1
  • ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦਾ ਪਰਿਚਯ
  • ਅੱਗ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ
  • ਅੱਗ ਦੇ ਕਿਸਮਾਂ: A, B, C, D, E
  • ਫਾਇਰ ਟ੍ਰਾਇਐੰਗਲ: ਇੰਧਨ, ਆਕਸੀਜਨ, ਤਾਪ
  • ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੇ ਸਾਧਨ
  • ਐਕਸਟਿੰਗਵਿਸ਼ਰ: ਪਾਣੀ, ਫੋਮ, CO₂, ਡਰਾਈ ਪਾਊਡਰ
  • ਫਾਇਰ ਹੋਜ਼, ਹਾਈਡ੍ਰੈਂਟ, ਪੰਪ
  • PPE: ਹੈਲਮੈਟ, ਦਸਤਾਨੇ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਰਣ
  • ਅੱਗ ਰੋਕਥਾਮ
  • ਇਗਨਿਸ਼ਨ ਸਰੋਤ
  • ਉਦਯੋਗਿਕ ਖਤਰੇ
  • ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ
  • ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ
  • ਖਤਰੇ: ਮਕੈਨਿਕਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ
  • ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨ
  • ਪਹਿਲੀ ਸਹਾਇਤਾ
  • ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮ
  • ਨੈਸ਼ਨਲ ਬਿਲਡਿੰਗ ਕੋਡ
  • ਸੇਫਟੀ ਆਡਿਟ
  • PPE ਦੀ ਵਰਤੋਂ
• ਸੈਮਿਸਟਰ 2
  • ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਤਕਨੀਕਾਂ
  • ਸਪ੍ਰਿੰਕਲਰ ਸਿਸਟਮ
  • ਇਵੈਕੂਏਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
  • ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
  • ਸੇਫਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ
  • ਰਿਸਕ ਐਸੈਸਮੈਂਟ
  • ISO 45001
  • ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
  • ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰਿਸਪਾਂਸ
  • ਡ੍ਰਿਲ ਅਤੇ ਇਵੈਕੂਏਸ਼ਨ
  • ਖਤਰਨਾਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਭਾਲ
  • ਰੇਸਕਿਊ ਟੀਮ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ
  • ਪਰਿਆਵਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ
  • ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਿਯੰਤਰਣ
  • ਕਚਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
  • ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੁਨਰ
  • ਟੀਮਵਰਕ
  • ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ
  • ਕੈਰੀਅਰ ਮੌਕੇ

2. ਟ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ

• ਐਕਸਟਿੰਗਵਿਸ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
• ਫਾਇਰ ਡ੍ਰਿਲ ਕਰਨਾ
• ਪਹਿਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ
• ਸੇਫਟੀ ਚੈਕਲਿਸਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ

3. ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ

• ਪਾਣੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
• ਤਾਪ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਨਿਯਮ
• ਫਾਇਰ ਲੋਡ ਦੀ ਗਿਣਤੀ

4. ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡ੍ਰਾਇੰਗ

• ਫਾਇਰ ਸਿਸਟਮ ਲੇਆਉਟ
• ਇਵੈਕੂਏਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ

5. ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਗਤਾ ਹੁਨਰ

• ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸਕਿਲਜ਼
• ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ
• IT ਸਕਿਲਜ਼

ਮੂਲਾਂਕਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਪੱਤਰ

• ਸੈਮਿਸਟਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ
• NTC ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ
• ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਧਾਰਿਤ ਮੁਲਾਂਕਨ

ਕੈਰੀਅਰ ਮੌਕੇ

• ਫਾਇਰ ਟੈਕਨੀਸ਼ਨ
• ਸੇਫਟੀ ਅਫਸਰ
• ਇੰਸਪੈਕਟਰ

ਨੋਟ

• NCVT ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ
• ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ DGT ਵੇਖੋ