ડેન્ટલ લેબોરેટરી ટેકનિશિયન

ITI "ડેન્ટલ લેબોરેટરી ટેકનિશિયન" ટ્રેડ સિલેબસ

ITI "ડેન્ટલ લેબોરેટરી ટેકનિશિયન" ટ્રેડ ક્રાફ્ટ્સમેન ટ્રેનિંગ સ્કીમ (CTS) હેઠળનું એક વર્ષનું વ્યાવસાયિક તાલીમ કાર્યક્રમ છે, જે નેશનલ કાઉન્સિલ ફોર વોકેશનલ ટ્રેનિંગ (NCVT) દ્વારા સંચાલિત છે. આ કોર્સ તાલીમાર્થીઓને ક્રાઉન, બ્રિજ, ડેન્ચર અને ઓર્થોડોન્ટિક ઉપકરણો જેવા ડેન્ટલ રેસ્ટોરેશન બનાવવાની કુશળતા શીખવે છે. આ કાર્ય ખાસ સાધનો અને સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને ડેન્ટલ નિષ્ણાતોના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવે છે. સિલેબસમાં સિદ્ધાંત જ્ઞાન, પ્રાયોગિક લેબોરેટરી કુશળતા અને રોજગારયોગ્યતા તાલીમનો સમાવેશ થાય છે, જેથી વિદ્યાર્થીઓ ડેન્ટલ ક્લિનિક, હોસ્પિટલ અથવા ખાનગી લેબોરેટરીમાં ડેન્ટલ લેબ ટેકનિશિયન તરીકે કામ કરવા માટે તૈયાર થાય.

કોર્સ અવલોકન

• સમયગાળો: 1 વર્ષ (2 સેમેસ્ટર, દરેક 6 મહિના)
• NSQF લેવલ: લેવલ 4
• લાયકાત: ઓછામાં ઓછું 10મું ધોરણ વિજ્ઞાન સાથે પાસ (અથવા સમકક્ષ)
• ઉદ્દેશ્ય: ડેન્ટલ પ્રોસ્ટેટિક્સ અને ઉપકરણોની ડિઝાઇન, બનાવટ અને મરામત માટે તાલીમ આપવી, તેમજ ચોકસાઈ, સ્વચ્છતા અને ડેન્ટલ ધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવું.

વિગતવાર સિલેબસ

1. ટ્રેડ થિયરી (સિદ્ધાંત જ્ઞાન)

ડેન્ટલ ટેક્નોલોજી અને લેબોરેટરી પ્રક્રિયાઓના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોનો સમાવેશ થાય છે.

• સેમેસ્ટર 1
  • ડેન્ટલ લેબોરેટરી ટેક્નોલોજી પરિચય
    • ડેન્ટલ લેબોરેટરી ટેકનિશિયનની ભૂમિકા અને જવાબદારીઓ.
    • દાંતની રચના, પ્રકાર અને કાર્ય અંગેનો પરિચય.
    • મૌખિક સ્વાસ્થ્યમાં ડેન્ટલ પ્રોસ્ટેટિક્સનું મહત્વ.
  • ડેન્ટલ સામગ્રી
    • સામગ્રીના પ્રકાર: જિપ્સમ, વેક્સ, એક્રિલિક, સિરામિક, ધાતુ (સોનું, એલોય).
    • ગુણધર્મો અને ઉપયોગ: ઇમ્પ્રેશન સામગ્રી, કાસ્ટિંગ એલોય, રેઝિન.
    • ડેન્ટલ સામગ્રીનું સલામત સંગ્રહ અને હેન્ડલિંગ.
  • સાધનો અને ઉપકરણો
    • હેન્ડ ટૂલ્સ: સ્પેચુલા, કાર્વિંગ નાઇફ, વેક્સ સ્કલ્પ્ટિંગ ટૂલ્સ.
    • લેબ ઉપકરણો: આર્ટિક્યુલેટર, કાસ્ટિંગ મશીન, ફર્નેસ, પોલિશિંગ યુનિટ.
    • મશીનરી ચલાવતી વખતે અને રસાયણો હેન્ડલ કરતી વખતે સલામતી નિયમો.
  • મૂળભૂત ડેન્ટલ પ્રોસ્ટેટિક્સ
    • ક્રાઉન, બ્રિજ અને પાર્ટિયલ ડેન્ચરનો પરિચય.
    • ઇમ્પ્રેશન લેવાં અને મોડલ તૈયાર કરવું: પોરિંગ અને ટ્રિમિંગ.
    • ઓક્લુઝન અને બાઇટ રજીસ્ટ્રેશનના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો.
  • સ્વચ્છતા અને સ્ટેરિલાઇઝેશન
    • ડેન્ટલ લેબમાં ઇન્ફેક્શન કંટ્રોલના સિદ્ધાંતો.
    • સ્ટેરિલાઇઝેશન પદ્ધતિઓ: ઓટોક્લેવિંગ અને કેમિકલ ડિસઇન્ફેક્શન.
    • વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા અને લેબની સફાઈના ધોરણો.
• સેમેસ્ટર 2
  • ઉન્નત પ્રોસ્ટેટિક ટેક્નિક્સ
    • સંપૂર્ણ ડેન્ચર બનાવટ: ડિઝાઇન, દાંત ગોઠવણ અને પ્રોસેસિંગ.
    • સિરામિક રેસ્ટોરેશન: લેયરિંગ, ફાયરિંગ અને ગ્લેઝિંગ.
    • ઓર્થોડોન્ટિક ઉપકરણો: રિટેનર્સ, સ્પેસ મેન્ટેનર્સ, એલાઇનર્સ.
  • કાસ્ટિંગ અને મેટલ વર્ક
    • મેટલ કાસ્ટિંગ: લોસ્ટ-વેક્સ ટેક્નિક.
    • ડેન્ટલ ફ્રેમવર્કનું સોલ્ડરિંગ અને વેલ્ડિંગ.
    • મેટલ રેસ્ટોરેશનનું પોલિશિંગ અને ફિનિશિંગ.
  • મરામત અને જાળવણી
    • તૂટેલા ડેન્ચર અને પ્રોસ્ટેટિક્સની મરામત.
    • યોગ્ય ફિટ માટે ડેન્ચરનું રિલાઇનિંગ અને રિબેસિંગ.
    • બનાવટમાં થતી સામાન્ય ભૂલોનું સમાધાન.
  • ડિજિટલ ડેન્ટિસ્ટ્રી
    • ડેન્ટલ ટેક્નોલોજીમાં CAD/CAM નો પરિચય.
    • ડેન્ટલ મોડલ અને ઉપકરણો માટે 3D પ્રિન્ટિંગના મૂળભૂત તત્વો.
    • ડિજિટલ વર્કફ્લો: સ્કેનિંગ, ડિઝાઇનિંગ અને મિલિંગ.