મશીનિસ્ટ (યંત્રકાર)

ITI "મશીનિસ્ટ (યંત્રકાર)" અભ્યાસક્રમ (ગુજરાતી)

કોર્સ અવલોકન

• ટ્રેડનું નામ: મશીનિસ્ટ (યંત્રકાર)
• સમયગાળો: ૨ વર્ષ (૪ સેમેસ્ટર)
• NSQF લેવલ: લેવલ ૫
• લાયકાત: વિજ્ઞાન અને ગણિત સાથે ૧૦મું પાસ
• ઉદ્દેશ્ય: ઉમેદવારોને લેથ, મિલિંગ, ગ્રાઇન્ડિંગ અને ડ્રિલિંગ મશીનો ચલાવવાની તાલીમ આપવી જેથી તેઓ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઓટોમોબાઇલ અથવા એરોસ્પેસ ક્ષેત્રમાં મશીનિસ્ટ (યંત્રકાર), CNC ઓપરેટર અથવા ટૂલ સેટર તરીકે કામ કરી શકે અથવા પોતાનું મશીનિંગ વર્કશોપ શરૂ કરી શકે.
• પ્રમાણપત્ર: NCVT દ્વારા નેશનલ ટ્રેડ સર્ટિફિકેટ (NTC)

વિગતવાર અભ્યાસક્રમ

સેમેસ્ટર ૧

ટ્રેડ થિયરી

• મશીનિંગ પરિચય: મશીનિસ્ટ (યંત્રકાર)ની ભૂમિકા, મશીન ટૂલના પ્રકારો અને ઔદ્યોગિક ઉપયોગ.
• સુરક્ષા પ્રથાઓ: મશીન સલામતી, PPE, આગના જોખમો, પ્રથમ મદદ.
• વર્કશોપ ટૂલ્સ: વર્નિયર કેલિપર્સ, માઇક્રોમીટર, ગેજ વગેરે.
• લેથ મશીનના મૂળ તત્વો: ભાગો, પ્રકારો અને એસેસરીઝ.
• કટિંગ ટૂલ્સ: HSS, કાર્બાઇડ અને ટૂલ જ્યોમેટ્રી.
• સામગ્રી: લોખંડ અને અલોખંડ ધાતુઓ.
• ઇન્જિનિયરિંગ ડ્રોઇંગ: ઓર્થોગ્રાફિક પ્રોજેક્શન અને ટોલરન્સ.

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• સુરક્ષા ડ્રિલ: PPE નો ઉપયોગ અને મશીન બંધ કરવું.
• ટૂલ હેન્ડલિંગ: માપન અને ફાઇલિંગ.
• લેથ સેટઅપ: વર્કપીસ સેટ કરવું.
• લેથ ઓપરેશન: ફેસિંગ અને ટર્નિંગ.
• માપન પ્રેક્ટિસ: ચોકસાઈ જાળવવી.
• ડ્રોઇંગ વાંચવું
• પ્રોજેક્ટ: શાફ્ટ બનાવવું.

સમય: થિયરી: ૧૬૦ કલાક | પ્રેક્ટિકલ: ૨૪૦ કલાક

સેમેસ્ટર ૨

ટ્રેડ થિયરી

• મિલિંગ મશીન: પ્રકારો અને ભાગો.
• ડ્રિલિંગ મશીન: ડ્રિલિંગ અને ટેપિંગ.
• લેથ ઓપરેશન્સ: થ્રેડ કટિંગ અને નર્લિંગ.
• કટિંગ ફ્લુઇડ
• હીટ ટ્રીટમેન્ટ
• જિગ અને ફિક્ચર
• ગુણવત્તા નિયંત્રણ

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• મિલિંગ કામ
• ડ્રિલિંગ કામ
• એડવાન્સ લેથ કામ
• કૂલન્ટ ઉપયોગ
• જિગ સેટઅપ
• ઇન્સ્પેક્શન
• પ્રોજેક્ટ કામ

સમય: થિયરી: ૧૬૦ કલાક | પ્રેક્ટિકલ: ૨૪૦ કલાક

સેમેસ્ટર ૩

ટ્રેડ થિયરી

• ગ્રાઇન્ડિંગ મશીન
• શેપિંગ અને સ્લોટિંગ
• CNC પરિચય
• ટૂલ મેન્ટેનન્સ
• મેટ્રોલોજી
• પ્રોડક્શન પ્લાનિંગ
• મશીન મેન્ટેનન્સ

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• ગ્રાઇન્ડિંગ કામ
• શેપિંગ કામ
• CNC પ્રેક્ટિસ
• ટૂલ કાળજી
• પ્રિસિઝન માપન
• મેન્ટેનન્સ કામ
• પ્રોજેક્ટ

સમય: થિયરી: ૧૬૦ કલાક | પ્રેક્ટિકલ: ૨૪૦ કલાક

સેમેસ્ટર ૪

ટ્રેડ થિયરી

• એડવાન્સ CNC
• સ્પેશિયલ મશીનિંગ
• ટ્રબલશૂટિંગ
• ઓટોમેશન
• ઉદ્યોગસાહસિકતા
• પર્યાવરણ પ્રથાઓ
• ગુણવત્તા ધોરણો

ટ્રેડ પ્રેક્ટિકલ

• એડવાન્સ CNC કામ
• હાર્ડ મટિરિયલ કામ
• ટ્રબલશૂટિંગ
• ઓટોમેશન પ્રેક્ટિસ
• ફિલ્ડ ટ્રેનિંગ
• ગુણવત્તા ચકાસણી
• પ્રોજેક્ટ

સમય: થિયરી: ૧૬૦ કલાક | પ્રેક્ટિકલ: ૨૪૦ કલાક

વધારાના ઘટકો

• વર્કશોપ ગણિત અને વિજ્ઞાન
• ઇન્જિનિયરિંગ ડ્રોઇંગ
• રોજગારક્ષમતા કુશળતા

મૂલ્યાંકન અને પ્રમાણપત્ર

• પરીક્ષા: થિયરી અને પ્રેક્ટિકલ
• મૂલ્યાંકન માપદંડ: ચોકસાઈ અને સલામતી
• પ્રમાણપત્ર: NCVT NTC

કારકિર્દી તકો

• નોકરી: મશીનિસ્ટ (યંત્રકાર), CNC ઓપરેટર
• સ્વરોજગાર: મશીનિંગ વર્કશોપ
• આગળના અભ્યાસ: ડિપ્લોમા, CNC