कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंग

ITI ट्रेड "कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंग" चा इंग्रजी अभ्यासक्रम. हा एक वर्षाचा कोर्स Craftsman Training Scheme (CTS) अंतर्गत National Council for Vocational Training (NCVT) द्वारे चालवला जातो. या कोर्समध्ये विद्यार्थ्यांना कार्यालये, व्यावसायिक इमारती आणि औद्योगिक संस्थांमध्ये स्वच्छता, स्वच्छताव्यवस्था आणि शिस्त राखण्याचे प्रशिक्षण दिले जाते. अभ्यासक्रमात Trade Theory, Trade Practical, Workshop Calculation and Science, Engineering Drawing आणि Employability Skills यांचा समावेश आहे. खाली त्याचे सविस्तर विवरण दिले आहे:

1. ट्रेड थिअरी

या विभागात कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंग संदर्भातील सैद्धांतिक ज्ञान दिले जाते, जे विशेषतः कॉर्पोरेट वातावरणासाठी उपयुक्त आहे.

• कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंगची ओळख
  
  • कॉर्पोरेट वातावरणातील हाऊसकीपिंगची व्याख्या आणि महत्त्व.
  • कार्यस्थळाचे मानक टिकवून ठेवण्यात कॉर्पोरेट हाऊसकीपरची भूमिका.
  • कार्यालये, मॉल्स, कारखाने आणि कॉर्पोरेट कॅम्पसमध्ये उपलब्ध नोकरीच्या संधींचा आढावा.
• स्वच्छता आणि सॅनिटेशन
  
  • वैयक्तिक स्वच्छता आणि व्यावसायिक देखभालीची तत्त्वे.
  • कॉर्पोरेट जागांसाठी स्वच्छतेची मानके: कार्यालये, कॉन्फरन्स रूम, स्वच्छतागृहे.
  • आरोग्यदायी वातावरण राखण्यासाठी जंतुनाशके आणि सॅनिटायझरचा वापर.
• स्वच्छतेची साधने आणि उपकरणे
  
  • साधनांचे प्रकार: झाडू, मॉप, डस्टर आणि त्यांचा विशिष्ट वापर.
  • उपकरणे: व्हॅक्यूम क्लिनर, फ्लोअर पॉलिशर, स्क्रबर—कार्य आणि वापर.
  • स्वच्छतेसाठी वापरल्या जाणाऱ्या रसायनांचे सुरक्षित हाताळणी आणि साठवण.
• कॉर्पोरेट वातावरणाची देखभाल
  
  • कार्यस्थान, मिटिंग रूम आणि सामान्य क्षेत्रांची स्वच्छता करण्याच्या पद्धती.
  • कचरा व्यवस्थापन: वर्गीकरण, विल्हेवाट आणि पुनर्वापर.
  • मजले (मार्बल, टाईल्स, कार्पेट) आणि फर्निचरची देखभाल.
• सुरक्षा पद्धती
  
  • कार्यस्थळ सुरक्षा: हातमोजे आणि मास्कसारख्या वैयक्तिक संरक्षण साधनांचा (PPE) वापर.
  • अग्निसुरक्षा: फायर एक्स्टिंग्विशर समजून घेणे आणि स्थलांतर प्रक्रियेचे पालन.
  • अपघात टाळणे: सांडलेले द्रव, विद्युत धोके आणि घसरट पृष्ठभाग हाताळणे.
• ऑफिस शिष्टाचार आणि समन्वय
  
  • कार्यालयीन कर्मचारी आणि व्यवस्थापनाशी संवाद.
  • फॅसिलिटी मॅनेजमेंट आणि इतर विभागांशी समन्वय.
  • नियोजित स्वच्छता कामांसाठी वेळेचे व्यवस्थापन.
• गुणवत्ता मानके
  
  • कॉर्पोरेट स्वच्छतेची मानके: धूळमुक्त पृष्ठभाग, वास नियंत्रण आणि नीटनेटकेपणा.
  • उच्च दर्जा सुनिश्चित करण्यासाठी तपासणी तंत्र.
  • कमी दर्जाच्या परिस्थितीवर त्वरित उपाय करणे.
• पर्यावरण जागरूकता
  
  • पर्यावरणपूरक स्वच्छता पद्धती: ग्रीन प्रॉडक्ट्सचा वापर.
  • हाऊसकीपिंग कामांमध्ये ऊर्जा आणि पाण्याची बचत.
• मूलभूत उद्योजकता
  
  • कराराधारित कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंग सेवांमधील संधी.
  • कॉर्पोरेट वातावरणात साहित्य आणि मजुरीचा खर्च अंदाज.

2. ट्रेड प्रॅक्टिकल

या विभागात कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंग कामांसाठी आवश्यक व्यावहारिक कौशल्ये विकसित केली जातात.

• स्वच्छता आणि ग्रूमिंग
  
  • वैयक्तिक स्वच्छता दाखवणे: युनिफॉर्मची देखभाल आणि हात धुणे.
  • वापरापूर्वी आणि नंतर साधने आणि कार्यस्थान निर्जंतुक करणे.
• उपकरणे वापरणे
  
  • स्वच्छतेची साधने वापरणे: झाडणे, मॉप करणे आणि धूळ साफ करणे.
  • उपकरणे वापरणे: कार्पेट व्हॅक्यूम करणे, मजले पॉलिश करणे आणि टाईल्स स्क्रब करणे.
  • मूलभूत देखभाल: फिल्टर साफ करणे, द्रावण भरणे आणि उपकरणे साठवणे.
• स्वच्छतेच्या प्रक्रिया
  
  • कार्यालयीन जागा साफ करणे: टेबल, खुर्च्या, खिडक्या आणि पार्टिशन.
  • स्वच्छतागृहांची देखभाल: टॉयलेट, सिंक स्वच्छ करणे आणि आवश्यक वस्तू भरणे.
  • फर्निचर आणि फिटिंग्ज व्यावसायिक दर्जाने पॉलिश करणे.

कोर्सचा आढावा

• कालावधी: 1 वर्ष (प्रत्येकी 6 महिन्यांचे 2 सेमिस्टर)
• पात्रता: मान्यताप्राप्त बोर्डातून 10 वी उत्तीर्ण.
• उद्दिष्ट: कॉर्पोरेट वातावरणात स्वच्छता आणि स्वच्छताव्यवस्था राखण्याचे प्रशिक्षण देणे, ज्यामुळे विद्यार्थी कॉर्पोरेट हाऊसकीपर, ऑफिस क्लिनर किंवा फॅसिलिटी असिस्टंट म्हणून काम करू शकतील.

हा अभ्यासक्रम "कॉर्पोरेट हाऊसकीपिंग" ट्रेडसाठी NCVT च्या चौकटीशी सुसंगत आहे आणि राज्य किंवा ITI नुसार थोडासा बदलू शकतो. सर्वात अद्ययावत आवृत्तीसाठी Directorate General of Training (DGT) वेबसाइट किंवा स्थानिक ITI संसाधनांचा संदर्भ घ्या. आधुनिक कॉर्पोरेट कार्यस्थळांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी या कोर्समध्ये प्रात्यक्षिक प्रशिक्षणावर विशेष भर दिला आहे.