संगणक सहाय्यित भरतकाम आणि सूचीकाम

इंग्रजीमध्ये ITI ट्रेड "संगणक सहाय्यित भरतकाम आणि सूचीकाम" चा अभ्यासक्रम. हा एक वर्षांचा कोर्स Craftsman Training Scheme (CTS) अंतर्गत National Council for Vocational Training (NCVT) द्वारे चालवला जातो. या कोर्समध्ये विद्यार्थ्यांना पारंपरिक तसेच संगणक सहाय्यित भरतकाम तंत्र शिकवले जाते, ज्यामुळे ते Embroidery Machine Operator, Design Digitizer म्हणून काम करू शकतात किंवा वस्त्रोद्योग व वस्त्रनिर्मिती उद्योगात स्व-रोजगार सुरू करू शकतात. अभ्यासक्रमामध्ये Trade Theory, Trade Practical, Workshop Calculation and Science, Engineering Drawing आणि Employability Skills यांचा समावेश आहे. खाली याचा सविस्तर तपशील दिला आहे:

1. ट्रेड थिअरी

या विभागामध्ये भरतकाम, सूचीकाम आणि संगणक सहाय्यित तंत्रांबद्दल सैद्धांतिक ज्ञान दिले जाते.

• भरतकाम आणि सूचीकामाची ओळख
  
  • कला म्हणून भरतकामाचा आढावा आणि त्याचे औद्योगिक उपयोग.
  • पारंपरिक आणि संगणक सहाय्यित तंत्रांचा संगम का महत्त्वाचा आहे.
  • भरतकाम आणि वस्त्रोद्योग क्षेत्रातील करिअरच्या संधी.
• भरतकामाचे प्रकार
  
  • हाताने केलेले भरतकाम: मूलभूत टाके (उदा. running, satin, chain, cross).
  • मशीन भरतकाम: पारंपरिक व संगणक सहाय्यित पद्धती.
  • पारंपरिक भारतीय भरतकाम शैली (उदा. Phulkari, Chikankari, Kantha).
• साधने आणि साहित्य
  
  • हाताची साधने: सुया, हूप्स, कात्री – त्यांचा वापर आणि देखभाल.
  • कापडांचे प्रकार: (cotton, silk, polyester) आणि भरतकामासाठी त्यांची उपयुक्तता.
  • दोरे: cotton, silk, metallic – त्यांची वैशिष्ट्ये आणि उपयोग.
• संगणक सहाय्यित भरतकामाची मूलतत्त्वे
  
  • भरतकाम मशीनची ओळख: single-head आणि multi-head प्रणाली.
  • डिझाईन तयार करण्यात सॉफ्टवेअरची भूमिका (उदा. CorelDRAW, Wilcom).
  • डिजिटायझिंग प्रक्रिया: डिझाईनला मशीन वाचू शकतील अशा स्वरूपात रूपांतर करणे.
• सुरक्षा आणि स्वच्छता
  
  • भरतकाम मशीन आणि साधने सुरक्षितपणे वापरणे.
  • वैयक्तिक स्वच्छता आणि कार्यस्थळाची स्वच्छता राखणे.
  • रसायनांचा वापर करताना घ्यावयाच्या काळजी (उदा. dyes, stabilizers).
• डिझाईन तत्त्वे
  
  • रंग सिद्धांत: color wheel आणि रंगसंगती समजून घेणे.
  • डिझाईन घटक: symmetry, balance आणि proportion.
  • डिझाईन स्केलिंग: नमुने मोठे किंवा लहान करणे.
• मशीन देखभाल
  
  • भरतकाम मशीनची मूलभूत देखभाल: साफसफाई, तेल लावणे, दोरा बसवणे.
  • सामान्य समस्या सोडवणे (उदा. दोरा तुटणे, alignment समस्या).
• उद्योजकता
  
  • लहान भरतकाम युनिट सुरू करणे: उपकरणे आणि खर्चाचा अंदाज.
  • भरतकाम उत्पादनांमधील बाजारातील प्रवृत्ती (उदा. कपडे, home décor).