फॅशन डिझाईन अँड टेक्नॉलॉजी

ITI "फॅशन डिझाईन अँड टेक्नॉलॉजी" ट्रेड अभ्यासक्रम

ITI "फॅशन डिझाईन अँड टेक्नॉलॉजी" हा ट्रेड क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम (CTS) अंतर्गत चालवला जाणारा एक वर्षाचा व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे, जो नॅशनल कौन्सिल फॉर व्होकेशनल ट्रेनिंग (NCVT) द्वारे संचालित केला जातो. या अभ्यासक्रमामध्ये विद्यार्थ्यांना फॅशन स्केचिंग, पॅटर्न ड्राफ्टिंग, वस्त्र निर्मिती, टेक्सटाईल निवड आणि सरफेस ऑर्नामेंटेशन यांसारखी कौशल्ये दिली जातात, ज्यामुळे ते फॅशन आणि वस्त्र उद्योगाच्या गरजा पूर्ण करू शकतात. या अभ्यासक्रमामध्ये सैद्धांतिक ज्ञान, व्यावहारिक डिझाईन तंत्र आणि रोजगारक्षम कौशल्ये समाविष्ट आहेत, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना फॅशन डिझायनर, पॅटर्न मेकर, गारमेंट तंत्रज्ञ किंवा मर्चंडायझर म्हणून फॅशन हाऊस, गारमेंट उत्पादन युनिट, बुटीक किंवा स्वयंरोजगाराच्या स्वरूपात फॅशन डिझाईन आणि टेलरिंग सेवांमध्ये काम करण्यासाठी तयार केले जाते.

कोर्सचा आढावा

• कालावधी: १ वर्ष (२ सेमिस्टर, प्रत्येक ६ महिने)
• NSQF स्तर: स्तर ४
• पात्रता: किमान दहावी उत्तीर्ण (किंवा समतुल्य)
• उद्दिष्ट: फॅशन डिझाईन तत्त्वे, वस्त्र उत्पादन तंत्र आणि टेक्सटाईल तंत्रज्ञान यामध्ये प्रशिक्षण देऊन आकर्षक, कार्यक्षम आणि बाजारपेठेत विक्रीयोग्य कपडे तयार करण्याची क्षमता विकसित करणे.

तपशीलवार अभ्यासक्रम विभागणी

1. ट्रेड थिअरी (सैद्धांतिक ज्ञान)

फॅशन डिझाईन, टेक्सटाईल आणि वस्त्र उत्पादनाच्या मूलभूत संकल्पनांचा समावेश आहे.

• सेमिस्टर 1
  
  • फॅशन डिझाईनची ओळख
    
    • फॅशन उद्योगाचा आढावा: इतिहास, ट्रेंड्स आणि करिअरच्या संधी.
    • फॅशन डिझायनरची भूमिका: स्केचिंग, डिझाईन करणे आणि उत्पादन समन्वय.
    • फॅशन परिभाषा: सिल्हूट, ड्रेपिंग, हौट कुत्यूर, प्रे-आ-पोर्ते.
  • टेक्सटाईल आणि फॅब्रिक
    
    • फॅब्रिकचे प्रकार: नैसर्गिक (कापूस, रेशीम, लोकर) आणि कृत्रिम (पॉलिस्टर, नायलॉन).
    • फॅब्रिकचे गुणधर्म: विणकाम, टेक्सचर, वजन, ताण आणि आकुंचन.
    • टेक्सटाईल स्त्रोत: फॅब्रिक बाजाराची समज आणि गुणवत्ता तपासणी.
  • डिझाईनचे घटक आणि तत्त्वे
    
    • घटक: रेषा, आकार, रंग, टेक्सचर आणि नमुना.
    • तत्त्वे: संतुलन, प्रमाण, भर, सुसंवाद आणि लय.
    • रंग सिद्धांत: रंग चक्र, रंग संयोजन आणि मानसशास्त्रीय प्रभाव.
  • साधने आणि उपकरणे
    
    • डिझाईन साधने: स्केच पॅड, पेन्सिल आणि CAD सॉफ्टवेअरची मूलभूत माहिती.
    • शिवणकाम साधने: सुई, दोरे, मापनफीत, कात्री आणि सीम रिपर.
    • यंत्रसामग्री: घरगुती/औद्योगिक शिवणयंत्र, ओव्हरलॉक आणि एम्ब्रॉयडरी मशीन.
  • सुरक्षा आणि देखभाल
    
    • कार्यस्थळ सुरक्षा: सुई, यंत्रे आणि रसायने (रंग) हाताळताना काळजी.
    • वैयक्तिक स्वच्छता: स्वच्छ कार्यक्षेत्र आणि फॅब्रिक साठवण.
    • यंत्रांची देखभाल: तेल लावणे, स्वच्छता आणि लहान समस्या सोडवणे.
  • मूलभूत पॅटर्न तयार करणे
    
    • शरीर मोजमाप: अचूक मोजमाप घेणे आणि साईज चार्ट वापरणे.
    • पॅटर्न ड्राफ्टिंग: बेसिक ब्लॉक्स (बॉडिस, स्लीव्ह, स्कर्ट, ट्राउझर).
    • पॅटर्न ग्रेडिंग: वेगवेगळ्या साईजसाठी पॅटर्न स्केल करणे.

मूल्यांकन आणि प्रमाणपत्र

• परीक्षा: प्रत्येक सेमिस्टरमध्ये सैद्धांतिक आणि प्रायोगिक घटकांसह परीक्षा घेतली जाते.
• प्रमाणपत्र: यशस्वी उमेदवारांना NCVT कडून नॅशनल ट्रेड सर्टिफिकेट (NTC) दिले जाते, जे राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्य आहे.
• मूल्यांकन: डिझाईन सर्जनशीलता, शिवणकामाची अचूकता, पॅटर्न तयार करण्याचे कौशल्य आणि प्रकल्प कार्यावर आधारित.

करिअर संधी

• नोकरी: फॅशन डिझायनर, पॅटर्न मेकर, गारमेंट तंत्रज्ञ किंवा मर्चंडायझर म्हणून फॅशन हाऊस, गारमेंट युनिट्स, बुटीक किंवा एक्सपोर्ट कंपन्यांमध्ये.
• स्वयंरोजगार: बुटीक, टेलरिंग शॉप किंवा फ्रीलान्स डिझाईन सेवा सुरू करणे.
• पुढील शिक्षण: फॅशन डिझाईन, टेक्सटाईल टेक्नॉलॉजी किंवा B.Sc. फॅशन डिझाईन.

टीप

• हा अभ्यासक्रम NCVT च्या नवीनतम मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आहे आणि संस्था किंवा राज्याच्या आवश्यकतेनुसार थोडा बदल होऊ शकतो.
• सर्वात अद्ययावत आवृत्तीसाठी Directorate General of Training (DGT) किंवा आपल्या जवळच्या ITI शी संपर्क साधा.