लिथो – ऑफसेट मशीन माइंडर

आयटीआय "लिथो – ऑफसेट मशीन माइंडर" अभ्यासक्रम (मराठी)

कोर्सचा आढावा

• ट्रेड नाव: लिथो – ऑफसेट मशीन माइंडर
• कालावधी: 2 वर्षे (4 सेमिस्टर)
• NSQF स्तर: स्तर 5
• पात्रता: विज्ञान आणि गणितासह 10 वी उत्तीर्ण
• उद्दिष्ट: उमेदवारांना लिथोग्राफिक ऑफसेट प्रिंटिंग मशीनचे संचालन, देखभाल आणि दोष शोध यामध्ये प्रशिक्षण देणे, ज्यामुळे ते ऑफसेट मशीन ऑपरेटर, प्रिंट तंत्रज्ञ किंवा गुणवत्ता नियंत्रक म्हणून काम करू शकतात किंवा स्व-रोजगार म्हणून प्रिंटिंग प्रेस सेवा सुरू करू शकतात.
• प्रमाणपत्र: NCVT द्वारे नॅशनल ट्रेड सर्टिफिकेट (NTC)

सविस्तर अभ्यासक्रम

सेमिस्टर 1

ट्रेड थिअरी

• प्रिंटिंगची ओळख: प्रिंटिंगचा इतिहास, प्रकार (ऑफसेट, डिजिटल, ग्रेव्ह्युअर), ऑफसेट प्रिंटिंगची भूमिका.
• सुरक्षा पद्धती: रसायनांचे (इंक, सॉल्व्हेंट) हाताळणी, PPE (हातमोजे, मास्क), अग्नि सुरक्षा, मशीन गार्डिंग.
• प्रिंटिंग साहित्य: कागदाचे प्रकार (कोटेड, अनकोटेड), इंक, प्लेट्स, रसायने; गुणधर्म आणि उपयोग.
• ऑफसेट मशीनची मूलभूत माहिती: घटक (फीडर, प्रिंटिंग युनिट, डिलिव्हरी), सिंगल-कलर मशीन ऑपरेशन.
• प्रि-प्रेस मूलभूत गोष्टी: इमेज पुनरुत्पादन, प्लेट तयार करणे, फिल्म प्रोसेसिंग, रंग विभाजन.
• साधने आणि उपकरणे: मायक्रोमीटर, डेनसिटोमीटर, लूप; वापर आणि कॅलिब्रेशन.
• इंजिनिअरिंग ड्रॉइंग: मशीन लेआउट वाचणे, प्लेट डायग्राम, प्रिंट कामाचे स्केच.

ट्रेड प्रॅक्टिकल

• सुरक्षा सराव
• मटेरियल हाताळणी
• मशीन सेटअप
• प्रि-प्रेस काम
• मूलभूत प्रिंटिंग
• मोजमाप सराव
• प्रोजेक्ट काम

तास: थिअरी: 160 तास | प्रॅक्टिकल: 240 तास

सेमिस्टर 2

ट्रेड थिअरी

• ऑफसेट मशीन ऑपरेशन
• प्लेट तयार करणे
• कलर मॅनेजमेंट
• कागद हाताळणी
• देखभाल
• गुणवत्ता नियंत्रण
• वर्कशॉप गणित

ट्रेड प्रॅक्टिकल

• मल्टी-कलर प्रिंटिंग
• प्लेट तयारी
• रंग समायोजन
• कागद सेटअप
• मशीन स्वच्छता
• दोष दुरुस्ती
• प्रोजेक्ट काम

तास: थिअरी: 160 तास | प्रॅक्टिकल: 240 तास

सेमिस्टर 3

ट्रेड थिअरी

• प्रगत ऑफसेट मशीन
• डिजिटल प्रि-प्रेस
• इंक तंत्रज्ञान
• दोष शोध
• प्रिंट फिनिशिंग
• इलेक्ट्रिकल सिस्टम
• उत्पादन नियोजन

ट्रेड प्रॅक्टिकल

• फोर-कलर प्रिंटिंग
• डिजिटल प्रि-प्रेस
• इंक हाताळणी
• दोष दुरुस्ती
• फिनिशिंग काम
• इलेक्ट्रिकल तपासणी
• प्रोजेक्ट काम

तास: थिअरी: 160 तास | प्रॅक्टिकल: 240 तास

सेमिस्टर 4

ट्रेड थिअरी

• आधुनिक प्रिंटिंग तंत्रज्ञान
• ऑटोमेशन
• पर्यावरणपूरक पद्धती
• गुणवत्ता हमी
• उद्योजकता
• सुरक्षा नियम
• नवीन ट्रेंड्स

ट्रेड प्रॅक्टिकल

• ऑटोमेटेड मशीन ऑपरेशन
• गुणवत्ता चाचणी
• इको-फ्रेंडली प्रिंटिंग
• फिनिशिंग ऑटोमेशन
• फील्ड ट्रेनिंग
• देखभाल नियोजन
• प्रोजेक्ट काम

तास: थिअरी: 160 तास | प्रॅक्टिकल: 240 तास

अतिरिक्त घटक

• वर्कशॉप गणित आणि विज्ञान
• इंजिनिअरिंग ड्रॉइंग
• रोजगार कौशल्ये

मूल्यमापन आणि प्रमाणपत्र

• परीक्षा: लेखी आणि प्रॅक्टिकल
• मूल्यमापन: प्रिंट गुणवत्ता, मशीन हाताळणी, सुरक्षा
• प्रमाणपत्र: NCVT NTC

करिअर संधी

• नोकरी: ऑफसेट मशीन ऑपरेटर, प्रिंट तंत्रज्ञ, गुणवत्ता नियंत्रक
• स्वरोजगार: प्रिंटिंग प्रेस व्यवसाय
• पुढील शिक्षण: प्रिंटिंग टेक्नॉलॉजी डिप्लोमा