पेंटर (जनरल)

आयटीआय "पेंटर (जनरल)" ट्रेड सिलेबस 

आयटीआय "पेंटर (जनरल)" हा ट्रेड क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम (CTS) अंतर्गत दोन वर्षांचा व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे, जो नॅशनल कौन्सिल फॉर व्होकेशनल ट्रेनिंग (NCVT) द्वारे नियंत्रित केला जातो. या कोर्समध्ये प्रशिक्षणार्थ्यांना इमारतींच्या आतील व बाहेरील पृष्ठभागांवर रंग, वार्निश आणि वॉलपेपरसारखी सजावटी व संरक्षणात्मक कोटिंग लावण्याची कौशल्ये शिकवली जातात. यात घरे, कार्यालये आणि इतर संरचनांचा समावेश होतो. या ट्रेडमध्ये घरगुती तसेच औद्योगिक पेंटिंगचा समावेश आहे, परंतु घरगुती वापरासाठी लागणाऱ्या तंत्रांवर विशेष प्रशिक्षण दिले जाते, जसे की भिंतींवर रंगकाम, लाकडी फिनिशिंग आणि सजावटी डिझाईन्स. या सिलेबसमध्ये सैद्धांतिक ज्ञान, प्रत्यक्ष पेंटिंग कौशल्ये आणि रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण यांचा समावेश आहे, ज्यामुळे विद्यार्थी घरगुती पेंटर, पेंटिंग कॉन्ट्रॅक्टर, बांधकाम किंवा इंटिरियर डेकोरेशन कंपन्यांमध्ये सहाय्यक किंवा स्वयंरोजगार व्यावसायिक म्हणून काम करू शकतात.

कोर्सचा आढावा

• कालावधी: 2 वर्षे (4 सेमिस्टर, प्रत्येक 6 महिने)
• NSQF स्तर: लेव्हल 4
• पात्रता: किमान 8वी उत्तीर्ण (किंवा राज्य ITI नियमांनुसार)
• उद्दिष्ट: पृष्ठभाग तयारी, रंग लावणे, रंग मिश्रण आणि सुरक्षा पद्धती यामध्ये प्रशिक्षण देऊन उच्च दर्जाचे फिनिश तयार करणे.

तपशीलवार सिलेबस

1. ट्रेड थिअरी (सैद्धांतिक ज्ञान)

पेंटिंगच्या मूलभूत संकल्पना आणि विशेषतः घरगुती वापरावर लक्ष केंद्रित करून शिकवले जाते.

• सेमिस्टर 1
  • पेंटिंगची ओळख
    • पेंटिंग उद्योगाचा आढावा: घरगुती, व्यावसायिक आणि औद्योगिक.
    • घरगुती पेंटरची भूमिका: सौंदर्य वाढवणे आणि पृष्ठभागाचे संरक्षण करणे.
    • घरातील विविध पृष्ठभाग: भिंती, छत, लाकूड, धातू आणि प्लास्टर.
  • साहित्य आणि साधने
    • रंगांचे प्रकार: पाण्यावर आधारित, तेलावर आधारित, इमल्शन, एनॅमल.
    • साधने: ब्रश, रोलर, स्प्रे गन, स्क्रॅपर, सँडपेपर.
    • प्रायमर आणि सीलर: भिंती, लाकडी दरवाजे आणि खिडक्यांसाठी महत्त्वाचे.
  • पृष्ठभागाची तयारी
    • पृष्ठभाग साफ करणे: धूळ, ग्रीस आणि जुना रंग काढून टाकणे.
    • पुट्टी लावून भेगा भरून पृष्ठभाग समतल करणे.
    • सँडिंग आणि प्रायमिंग करून पेंटिंगसाठी पृष्ठभाग तयार करणे.
  • रंग सिद्धांत आणि मिश्रण
    • घराच्या आतील आणि बाहेरील रंगसंगतीची मूलभूत माहिती.
    • इच्छित शेड मिळवण्यासाठी रंगांचे मिश्रण.
    • फिनिशचे प्रकार: मॅट, ग्लॉसी आणि सॅटिन.
  • सुरक्षा आणि स्वच्छता
    • PPE वापरणे: मास्क आणि हातमोजे.
    • घरामध्ये शिडी आणि स्कॅफोल्ड सुरक्षितपणे वापरणे.
    • प्राथमिक उपचार आणि सुरक्षा जागरूकता.
• सेमिस्टर 2
  • घरगुती पेंटिंग तंत्र
    • ब्रश पेंटिंग: भिंती, दरवाजे आणि खिडक्या.
    • रोलर पेंटिंग: मोठ्या पृष्ठभागासाठी.
    • स्टेन्सिलिंग: घराच्या आतील सजावटी डिझाईन्स.
  • सहाय्यक कौशल्ये
    • मूलभूत कारपेंट्री: लाकडी पृष्ठभाग तयार करणे.
    • मेटल गेट आणि रेलिंग पेंट करणे.
    • घरगुती पाण्याच्या पाइपवर रंग लावणे.
  • सॉफ्टवेअरची मूलभूत माहिती
    • CorelDRAW आणि Photoshop ची ओळख.
    • भिंतींचे पॅटर्न आणि रंग योजना तयार करणे.
  • भिंतींचे फिनिश
    • वॉलपेपर आणि टेक्स्चर पेंट लावणे.
    • लाकडी फर्निचरवर वार्निश आणि पॉलिश करणे.
    • डिस्टेंपर आणि इमल्शन पेंटचा वापर.

मूल्यांकन आणि प्रमाणपत्र

• परीक्षा: सैद्धांतिक आणि प्रात्यक्षिक घटकांसह सेमिस्टरनुसार परीक्षा घेतली जाते.
• प्रमाणपत्र: यशस्वी उमेदवारांना NCVT कडून नॅशनल ट्रेड सर्टिफिकेट (NTC) दिले जाते.
• मूल्यांकन: पेंटिंग कौशल्य, पृष्ठभाग तयारी, सैद्धांतिक ज्ञान आणि प्रोजेक्ट कामावर आधारित.

करिअरच्या संधी

• रोजगार: घरगुती पेंटर, पेंटिंग कॉन्ट्रॅक्टर किंवा बांधकाम आणि इंटिरियर डेकोरेशन कंपन्यांमध्ये सहाय्यक.
• स्वरोजगार: स्वतःचा पेंटिंग व्यवसाय सुरू करणे.
• पुढील शिक्षण: पेंटिंग टेक्नॉलॉजी, इंटिरियर डिझाईन किंवा सरफेस कोटिंगमध्ये डिप्लोमा.

टीप

• "पेंटर (जनरल)" ट्रेडमध्ये घरगुती पेंटिंगचा मोठ्या प्रमाणावर समावेश आहे, परंतु NCVT CTS अंतर्गत स्वतंत्र "डोमेस्टिक पेंटर" ट्रेड उपलब्ध नाही.
• हा सिलेबस NCVT च्या नवीन मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आहे, परंतु संस्था किंवा राज्यनिहाय थोडा फरक असू शकतो.
• अद्ययावत माहितीसाठी आपल्या जवळच्या ITI संस्थेशी संपर्क साधा.