हाऊसकीपर

आयटीआय "हाऊसकीपर" ट्रेड सिलेबस

आयटीआय "हाऊसकीपर" ट्रेड हा एक वर्षाचा व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम आहे, जो क्राफ्ट्समन ट्रेनिंग स्कीम (CTS) अंतर्गत चालतो आणि नॅशनल कौन्सिल फॉर व्होकेशनल ट्रेनिंग (NCVT) द्वारे नियंत्रित आहे. या कोर्सद्वारे प्रशिक्षणार्थ्यांना स्वच्छता, व्यवस्थापन, लॉन्ड्री व्यवस्थापन आणि मूलभूत हॉस्पिटॅलिटी कौशल्ये शिकवली जातात, ज्यामुळे निवासी आणि व्यावसायिक ठिकाणी स्वच्छ, सुरक्षित आणि आकर्षक वातावरण राखता येते. या सिलेबसमध्ये सैद्धांतिक ज्ञान, प्रात्यक्षिक हाऊसकीपिंग तंत्र आणि रोजगारक्षम कौशल्यांचा समावेश आहे.

कोर्सचा आढावा

• कालावधी: १ वर्ष (२ सेमिस्टर, प्रत्येकी ६ महिने)
• NSQF स्तर: स्तर ४
• पात्रता: किमान ८ वी उत्तीर्ण
• उद्दिष्ट: व्यावसायिक स्वच्छता, व्यवस्थापन आणि हॉस्पिटॅलिटी कौशल्यांमध्ये प्रशिक्षण देणे

सविस्तर अभ्यासक्रम

१. ट्रेड थिअरी

हाऊसकीपिंग, स्वच्छता आणि सुविधा देखभालीची मूलभूत तत्त्वे.

• सेमिस्टर १
  • हाऊसकीपिंग परिचय
    • घर, हॉटेल, कार्यालयातील हाऊसकीपिंगची भूमिका
    • स्वच्छता, सौंदर्य आणि सुरक्षिततेचे महत्त्व
    • करिअर संधी
  • हाऊसकीपिंग वातावरण
    • निवासी आणि व्यावसायिक ठिकाणे
    • विभाग: खोल्या, स्वयंपाकघर, बाथरूम
    • विभागीय जबाबदाऱ्या
  • स्वच्छता आणि सुरक्षा
    • वैयक्तिक स्वच्छता
    • पर्यावरण स्वच्छता
    • सुरक्षा उपाय
  • स्वच्छता पद्धती आणि साधने
    • डस्टिंग, मॉपिंग, व्हॅक्युमिंग
    • साधनांचा वापर
    • डिटर्जंट आणि निर्जंतुकीकरण द्रव्ये
  • लॉन्ड्री व्यवस्थापन
    • विविध कापडांचे प्रकार
    • धुणे, वाळवणे, इस्त्री
    • यंत्रांचा वापर
  • मूलभूत हॉस्पिटॅलिटी
    • अतिथी सेवा
    • रूम सेटअप
    • व्यावसायिक वर्तन
• सेमिस्टर २
  • प्रगत स्वच्छता पद्धती
  • इंटिरियर देखभाल
  • कचरा व्यवस्थापन
  • पेस्ट कंट्रोल
  • फॅसिलिटी व्यवस्थापन
  • व्यावसायिक कौशल्ये

२. ट्रेड प्रॅक्टिकल

• सेमिस्टर १
  • स्वच्छता सराव
  • क्लिनिंग प्रॅक्टिस
  • साधनांचा वापर
  • लॉन्ड्री काम
  • रूम सेटअप
  • प्रोजेक्ट काम
• सेमिस्टर २
  • प्रगत स्वच्छता
  • इंटिरियर देखभाल
  • कचरा व्यवस्थापन
  • पेस्ट कंट्रोल
  • फॅसिलिटी काम
  • प्रोजेक्ट काम

३. कार्यशाळा गणित आणि विज्ञान

• गणना, मापन, विज्ञान

४. अभियांत्रिकी रेखाटन

• लेआउट डिझाइन

५. रोजगार कौशल्ये

• संवाद कौशल्य
• वेळ व्यवस्थापन
• आयटी कौशल्ये

मूल्यांकन आणि प्रमाणपत्र

• सेमिस्टरनुसार परीक्षा
• NTC प्रमाणपत्र

करिअर संधी

• हाऊसकीपर
• रूम अटेंडंट
• फॅसिलिटी सुपरवायझर

टीप

• NCVT मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार
• DGT किंवा स्थानिक ITI शी संपर्क साधा